|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Elínborg Margrét Halldórsdóttir
|
Kamphóll |
31.05.1920 |
16.07.1999 |
Þorrablótsbragur.
Að hressa upp á sálina við og við
vildi ég kalla góðan sið
því best gengur allt ef geð er glatt
það getið þið alveg haft fyrir satt
Já víst er það gaman að vera hér saman
við skulum hittast í Víðihlíð.
Að halda við þessum þjóðarsið
þykir nú flestum eiga við
og því eru haldin þorrablót
það eru sannkölluð gleðimót
Já víst er það gaman að vera hér saman
við skulum hittast í Víðihlíð.
Það sem að forðum þótti gott
þykir nú mörgum vera flott
menn borða hákarl og bergja vín
og bregða á leik þegar máninn skín.
Já víst er það gaman að vera hér saman
við skulum hittasta í Víðihlíð.
Menn verða ungir í annað sinn
ef þeir bara koma hér inn
þeir spila syngja og dansa dátt
sem í draumi líður þorranátt.
Já víst er það gaman að vera hér saman
við skulum hittasta í Víðihlíð.
Þegar að nætur dimman dvín
dreyfist fólkið og heim til sín
hver og einn kemur hress og hýr
og hugsar um sínar ær og kýr.
Já víst er það gaman að vera hér saman
við skulum hittast í Víðihlíð.
Vísur sungnar í Víðihlíð þegar Víðdælingar buðu Þverhreppingum heim.
Að vetrinum heima fólki fækkar
það fer burt úr sveitunum.
Til gleðskapar við það getan smækkar
það getum við borið um.
Að bæta úr því ráðið best ég veit
Að bjóða grönnum úr næstu sveit.
Já, við skulum fagna góðum gestum
og gleðjast með þeim í kvöld.
Áður var flest með öðru sniði
en menn hafa í dag.
Nýir menn koma með nýja siði
og nýstárlegt búskaparlag.
Þeir tala um byltingu búnaðar
og brosa að því sem áður var.
En við skulum fagna góðum gestum
og gleðjast með þeim í kvöld.
Fólkið var magt á flestum búum
það fannst öllum sjálfsagt þá
víðasthvar fjöldi af vinnuhjúum
þó verkalaun gildust smá.
Nú annast hjón ein um börn og bú
það bjóðast ei lengur vinnuhjú.
En við skulum fagna góðum gestum
og gleðjast með þeim í kvöld.
Áttu menn þá í ýmsu bralli
sem ekki er í sögur skráð.
Gerðist oft margt á grasafjalli
sem gleymdist ekki í bráð.
Þeir fara ekki lengur ferðirnar
sem forðum þóttu til nytsemdar.
En við skulum fagna góðum gestum
og gleðsjast með þeim í kvöld.
Við heyskapinn var þó hörðust glíma
hann þó minni var.
Sagt er fólk ynni sextán tíma
um svefn það hugsaði ei par.
Nú tylla menn sér á traktorinn
töðuna slá og keyra inn.
En við skulum fagna góðum gestum
og gleðjast með þeim í kvöld.
Skemmtanir forðum fáar vóru
fann ekki neinn að því
til kirkju um helga flestir fóru
og fjölmenntu réttir í.
Nú halda menn böll um helgarnar
en hugsa minna um kirkjurnar.
En við skulum fagna góðum gestum
og gleðjast með þeim í kvöld.
Um rökkurstund ei rætt er lengur
rafmagnið sér um það.
Þær voru einmitt eins og gengur
til ýmislegs notaðar.
Nú sækir fólk böll og svo fær hist
saman rokkar og dansar tvist.
En við skulum fagna góðum gestum
og gleðjast með þeim í kvöld.
Vor í Vatnsdal. ( 1941 )
Vaknar yndi enn á ný
ómar söngur ljóða
þegar vermir vorsól hlý
Vatnadalinn góða.
Á þorra 1942.
Vetrinum með veðragný
við þó sjaldan hrósum.
Fegurð sanna finn ég í
fölum hélurósum.
Vor í Víðidal.
Veðurblíðan varir enn
vorsins prýði talin.
Grænkar hlíð og gilin senn
grær um Víðidalinn.
Eiríksjökull.
Hátt á jökuls breiðum bungum
blikar fannakrans.
Leikur ei á tveimur tungum
tign og fegurð hans.
|
|
Elínborg er fædd á Sauðárkróki 30. maí 1920.
Hún ólst upp á Másstöðum í Vatnsdal. Árið 1947 giftist
hún Halldóri Gíslasyni frá Hvarfi í Víðidal og bjuggu þau
lengi á Kambshóli í Víðidal, en nú seinni árin á Hvammstanga.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Ingibjörg Jónsdóttir |
Laufás |
29.03.1913 |
29.01.1994 |
Á þorra 1967.
Vetur líður styttir stríð
storð úr híði kallar.
Sunnan þýða, sólskin blíð
sveitir prýðir allar.
Á þorra 1968.
Foldin klæðist klakahjúpi
kemur næðings frerastorð.
Hrannir æða úr Drafnardjúpi
dreifa hæð við fjöruborð.
Borgarvirki.
Bláleit fjöll í björtum sal
bugðast á, að neðan.
Borgarvirki úr Víðidal
við mér blasir héðan.
Nokkrar stökur.
Vetur.
Fönnum skrýðast fjöllin dala,
fjúk í hlíðunum.
Á vetri stríðum vonir kala
í verstu hríðunum.
Vor.
Fjóla og víðir fölna á bala
fjalls í hlíðunum.
Vaknar þíða að vetrardvala
vors í blíðunum.
Fossarnir í Víðidalsá.
Kliðar hátt í klettaþröng,
klakamáttur hroðinn.
Kyrjar dátt með sínum söng
sunnanáttar boðinn.
Lifna stráin, grundin grær,
geislinn sáir kossum.
Ljóðar áin lygn og tær
löðurgráum fossum.
Brúnn. (reiðhestur Björns í Laufási)
Undan greiður alltaf fer
yfir breiða frónið.
Fremstur skeiðar fáka hér,
fótvisst reiðarljónið.
Settur, réttur, siðungur
svífur sléttan frerann.
Léttur, nettur, liðugur
lista spretti fer hann.
Þegar Brúnn var seldur
Burtu léztu beizlahún,
bættur ekki skaðinn,
nema eignist annan Brún
eins góðan í staðinn.
Sá fór vestur sem var bestur talinn,
fremstur hesta hér í sveit,
hans eg flesta kosti veit.
Til að gleðja muna minn
meðan dvel á láði.
Fótaburðinn fima þinn
fann ég glöggt og dáði.
Bleikur (reiðh. B. G. )
Töltið eykur gleði, glaum,
gáska og reykjarmerki.
Leikur Bleikur létt við taum,
lagni skeikar ekki.
Gamli Gráni (þrítugur)
Fararheill og fjör með láni,
flestum góðum kostum búinn.
Þarfur var hann gamli Gráni,
gæðingurinn vinnulúinn.
Síðasti dráttarhesturinn kvaddur.
Aldrei gjörði ýtum tjón,
oft til vinnu skarpur.
Nú skal kveðja þarfan þjón,
það er gamli Jarpur.
Geisli.
Hringar makka, höfði lyftir,
hálsinn sveigður manns í fang.
Á brokki, tölti og skeiði skiptir
skapheitur með ljúfan gang.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Margrét Jóhannesdóttir |
Stóru-Ásgeirsá |
31.08.1889 |
15.07.1976 |
Stökur. Fluttar í handavinnu klúbb að Stóru-Ásgeirsá 18. marz 1964.
Nú fækkar þeim óðum sem, fögnuðu því
er félagið byrjaði að starfa
en leiðin er örugg enn á ný
til endurbóta og þarfa.
Ég þakka af alhug þá þroskandi stund
því þar voru nýmæli að keyra.
Ég fór þaðan glaðari og léttari í lund
og langaði að vinna meira.
Og þá var nú skrifað um þetta og hitt
sem þurfti að laga og móta.
Ég fann þá svo vel, hve framlagið mitt
var fátækt, til lítilla bóta.
Hér gafst mér oft fyrrum sú góðvina stund
með glöðum og traustum konum.
Því langaði mig til að fá ykkar fund
svo frjálsann, með nýjum vonum.
Gaman að sjá ykkur, gangið nú inn
í gamla og hrörlega bæinn.
Hve góðar þið eruð, ég glöggvast finn
að gleðja mig – síðasta daginn.
Kvað á góu 1907.
Þegar góa enduð er
eyðist snjóa gaddur.
Á svell og móa, sund og sker
sólar glóir haddur.
Vetrartíðin flýja fer
fyrir þýða blænum.
Fjöll og hlíðar flýta sér
faldi skrýðast grænum.
Að lokum þetta.
Bernska mín var björt og heið
brostu unaðsstundir.
Velferð lífsins virðist greið
vonar - himni undir.
Gömul saga í geisla skín
geymd, þá dagar líða
Nú er hafa höndin þín
hætt að laga og prýða.
Kvennabandið 40. ára
Gott er góðum að kynnast
geislar hlýir vaka.
Margs er nú að minnast
af mörgu er að taka.
Frjálsa glaða fundi,
er fögnuð veittu barmi
í þeim ljúfa lundi
lýsti vonarbjarmi.
Þá var létt að lifa
lífið á margt að bjóða.
Þunguð byrðum bifa,
bera fram hið góða.
Því með fjöri og festu
framsækinn að vera
manndómsárin mestu
merkið hátt að bera.
Þá var ein sem átti
ötuula sókn og harða,
lét sem mest hún mátti
sig málin góðu varða.
Stýrði hún fyrstu fundum
félagsins unga, veika,
tók á því móður mundum
mátti í engu skeika.
Þar mættust mætir hugir
margra nýtra kvenna.
Fjórir tímans tugir
teljast áfram renna.
Enn er sama sinna,
sjáum: Verkin bíða
því skal vaka, vinna,
varast allan kvíða.
Biðjum guð að gefa
góða daga bjarta,
svanga metta, sefa
sorg í þjáðu hjarta,
styðja þá sem stríða
straumi lífsins móti,
líkna þeim sem líða
lífs í ölduróti.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Ingibjörg Sigfúsdóttir |
Refsteinsstaðir |
24.01.1909 |
10.01.2002 |
Græðingur 1983
23 árgangur
Nafnagátur.
Hver ljóðlína er mannsnafn.
Jarðar flipa fyrstan tel.
Firrtur næsti harmi.
Á sjónum þreytir sundið vel.
Sést á meyjararmi.
Finnst þá ætið fátækur.
Fjöllin hæstu krýnir.
Hann er aldrei hýrleitur.
Hölda friði tínir.
Sat á hendi höfðingjans.
Húmið víkja lætur.
Þessi heitir múgur manns.
Margar dimmar nætur.
Oft í skógum unir sér.
Aldrei réttur stendur.
Dauðinn honum framhjá fer.
Funa neðan branndur.
Föðurland sá ekkert á.
Oft í slíðrum borinn.
Lengst á hræjum lifa má.
Laufgast æ á vorin.
Lappa þjóðum þarfur er.
Þegnum undir vekur.
Hús og báta byggja fer.
Burtu lognið hrekur.
Eignarfall af farveg ár.
Fótgangandi vegur.
Anganlýs hét undan ljár.
Óforgengilegur.
Til hans stefna allar ár.
Oft í veggjum sitja.
Músum er hið mesta fár.
Menn á þessum flytja.
Smiða fremstur ætíð er.
Aldrei finnst sá heima.
Fyrr var borinn fyrir sér.
Í flokknum illir sveima.
Kórónu á kolli ber.
Kunnur á ljóða smíði.
Letur fornt þar lítum vér.
Leggst í vetrarhýði.
Áður vörðu engi og tún.
Ítum flaugar sendi.
Fjölum marga færði rúm.
Í fjöllum gullið brenndi.
Ber sá heitið beitilönd.
Beimur mjög við aldur.
Fljóða og drengja fötabönd.
Að friðslitum valdur.
Eyrarrós.
Þú áttir þér vina skammvinnt skjól
í skugga við dyrnar mínar,
við lítið rými og lítið um sól
ljómuðu krónur þínar.
Óskup lítið var að þér hlúð,
atvik döpur því valda
að þar sem þú stóðst svo stolt og prúð
er steinsteypuhellan kalda.
Þó sýnist það heimska, ég sakna þín,
síst er þér létt að gleyma.
Þú kinkar ei framar kolli til mín
er kem ég að dyrunum heima.
Þó mörg séu blómin sem finnast fríð
og fjölbreyttum litum skarta
þá áttu, vina, frá æskunnar tíð
ítökin dýpst mér mér í hjarta.
Svo gægðust upp blöðin grænu þín
úr gráa sandinum kalda
og brostu svo undur blítt til mín
í brjósti reis fagnaðaralda.
Hvort minning það er eða urtin smá
á ýmsu þar veltast lætur
að jafnaði reynist þrautseigast þá
það sem á dýpstar rætur.
Á fjöllunum upp' ertu fegurst þó,
í friði þar máttu gróa
á gráum söndum og klettakró
við kyngi harðviðr' og snjóa.
Að vetri liðnum, er vorsól skín
og veðrinu lofar hlýju
þú breiðir út róslitu blómin þín.
þá brosir auðnina að nýju.
Brostu.
Brostu móti vorinu er blessuð sólin skín,
brostu og teigaðu gróðurilmsins vín,
brostu þegar áin fær blakkan hlákulit,
brostu er loftið ymur af söng og vængjþyt.
Brostu móti vorinu þó blási stundum svalt,
brostu þó að snjóbreiðan þeki landið allt.
Brostu þó að allt virðist barátta og stríð,
brostu því að aftur mun koma sælli tíð.
Brostu þó að grsið sé bleikt við þína slóð,
brostu þó að fölskvuð sé æsku þinnar glóð,
brostu þó að jafnvel þig beiskja sæki heim
brostu, svo hún spilli ekki raddarinnar hreim.
Brostu þegar mætir þér bölsýn náungans,
brostu og kveiktu andsvar í döprum augum hans.
Brostu svo að verði bjart í kringum þig,
brostu þá mun léttast hvert spor á ævistig.
Ort til karlakórsins Vökumenn á árshátið hans.
Látið glaðan sönginn svella,
syngið vor í hug,
synfið burtu deyfð og drunga,
dimma nótt á bug.
Bindið tryggð við tónagyðju,
trútt og lengi enn.
Verið hróður Húnvetninga.
Heilir! Vökumenn!
Einhversstaðar.
Einhversstaðar upp á heiðum
unir hugur minn,
þar sem frjáls og ferskur strýkur
fjallablærinn kinn.
Þar sem tindar höfuð hefja
himni bláum mót,
þar sem ljóðar lágum niði
lind við brekkufót.
Þar sem andar tign og töfrum
tárhreint jökulhvel,
þar sem eyðing viðnám veitir
víðikló á mel.
Þar sem yfir undramyndum
úfið hraunið býr,
þar sem bak við bungu hverja
birtist heimur nýr.
Óbyggðanna yndisfegurð
ásrarhug ég gef.
Sólskinsdaga sælli flestum
sem ég lifað hef
naut ég þar, - í æsku - og elli
auðlegð minjagulls,
aldrei geta orðið túlkað
áhrif slík til fulls.
Gáski
fæddur í krossmessuhretinu 1945
en fórst af slysum 14. apríl 1947.
Ég gleymi þér aldrei Gáski minn,
með glaða og hreina svipinn þinn
og fótinn fima og létta.
Með hálsinn reista og hugljúft geð,
ég hugði svo björtum vonum með
til komandi kynna og spretta.
Svo mörg eru hrossin hér og þar
þó hverfi nokkur í dauðans mar
vér ættum oss upp ei kippa.
Og Helja kvaddi þig heim til sín,
svo hér varð ei meiri saga þín
en annarra tvævetra tryppa.
En þó finnst mér síðan þú lífið lést,
leiðara vera og dimmra flest.
Hvort verður það allt sem áður ?
Fegurð þín augna-yndi var,
svo yljuðu framtíðar-vonirnar,
nú slitinn er þeirra þráður.
Vor nálgast; æskunnar yndisstund,
þá ærslast tryppin um slétta grund,
með hringaðan makka, hreykin.
Það verður mér aðeins sorg að sjá,
sárið ýfið og döggvast brá:
Þig vantar, vinur, í leikinn.
En kannski er það best sem komið er,
á köldum ævinnar brautum hér,
þú munt ekki meinum sleginn.
Ég trúi að brosi þér blítt á mót
blómgað og slétt og mjúkt við fót
haglendið hinumegin.
Vísur.
Hlákuský um himinhvel
hingað drýgja sporin.
Og að nýju orna vel
æsku-hlýju vorin.
Þá við barni brosti sól
bræddi hjarn og klaka.
Mjög þó harðni um munaskjól
minningarnar vaka.
Man ég lænu glaða á grund
gesti hæna smáa,
þá er vænan þeys á fund
þustu úr bænum lága.
Var ei skeytt um votan sokk
vilja neytt og handa,
kubbum fleytt í krapastokk
kænum beitt til stranda.
Gauks við hnegg í grænum reit
gættu „seggir" búa
hlóðu veggi, völdu beit
völu og leggja grúa.
Æskan fann að ýms var þörf,
ábyrgð vann það kveikja.
Saman rann við stærri störf
stjá og annir leikja.
Hvarf svo „þykjast" hjörðin stór
hinni vikið greiðar,
fríður, kvikur fenginn jór,
fyrir prik, til reiðar.
Og sem máttur efldist þar
að öðrum háttum snúinn,
ljóst var þrátt að lífsins var
leikjaþáttur búinn.
Skeiðið þreytum áfram enn
ýmsar leitir farnar,
taka og veita víst í senn
vilja breytingarnar.
Ávarp.
Ætlað til flutnings er Víðdælir buðu Kirkjuhvamms-
hreppsbúum til mannfagnaðar í Víðihlíð veturinn
1965. Af sérstökum ástæðum mætti höfundur
ekki í hófið, svo stefin hafa aldrei birst.
Hittist fólk af hjara tvennum
hér í þessum sal,
annar hópur yst frá ströndu,
innan hinn úr dal.
Skal þó síðast um það efast
eining ríki sönn,
gleði skulu gefin völdin
gleymast dagsins önn
Æskunni er útþrá gefin
eins og jörðu vor.
Sumir henni fá að fylgja
fatast öðrum spor.
Strandbúanna drauma dregur
dröfnin ærslagjörn.
Klífa fjöll og kanna heiðar
kjósa dalabörn.
Þegar sjór viðs ströndu stækkar
stælist þor og afl,
margan sveininn hefur heillað
háskans órætt tafl.
Undrafátt án erfiðleika
er oss lagt í té
og þrautir ýmsar að sigra
þó á landi sé.
Þegar vorið fegurð faldar
fjöll og sveit og mar,
ei hið sama alla hrífur
ýms eru viðhorf þar.
Þeim sem út við græði gista
gullið hafið skín.
Hina, sem að heiðum unna
heillar jöklasýn.
Táknræn þyrfti þjóð að vera
þessi stund í kvöld:
að frá sjó og inn tol dala
ætti samhygð völd.
Vér sem ennþá uppi höldum
okkar strjálu byggð
vefum þræði vor á milli
vináttu og tryggð.
Oss þó móti alla vega
umhverfi og störf,
og ýmsa greini á um hvar, að
okkar mest sé þörf:
Gleymum aldrei, öll vér hlutum
eina móðurfold,
allar rætur okkar standa
í einni og sömu mold.
Haustkvöld.
Hljótt er í dalnum og drýpur
döggin á hlíðar.
Fölnað er blómskrúð í brekkum
þær brosa ekki lengur.
Húmblæja silkimjúk sveipar
sveitina prúða,
þögul er hnípir mót hausti
er hallar að vetri.
Fossinn í fjallgili háu
fegurstu ljóðin
kveður ei lengur, því hækkar
ljómandi sólin.
Lætur þú hljóma frá hreinni
hörpu sinni,
kvíða og trega í kvæði
um hverfleika gæða.
Eimana leitandi lóa
um lyngmóa föla
flýgur og kveðjuljóð kvakar
klökkvandi rómi.
Suður til sólbjartra landa
hún svífur á léttum
vængjum, því veturinn óttast,
og veðrin hér nyðra.
Nú þó að hausti og húmi
og hretviðrin dynji,
veit ég að vora mun aftur
þá vetur er liðinn.
Foss þá í fjallgili háu
fagnanadi syngur,
og vitjar hin vængþrúða lóa
vorlanda sinna.
Helfjötra á huga minn leggja
hríðar og kuldi.
En okkar þá vorsólin vitjar
með vermandi geisla,
leyst hann úr læðingi getur
léttur og þýður
blærinn, og byr honum gefið
báða und vængi.
Vorvísur.
Hörpu skær er sálmur sunginn
sól í tæru heiði skín.
Andar blærinn ylmi þrunginn
unað færir heim til mín.
Sól að vanda björt og blíð
brosin landi gefur.
Gráan sand og gróna hlíð
geisla bandi vefur.
Vorið skartar víst mér hjá
væri ei margt úr skorðum.
Ef að hjartað ætti þrá
allt eins bjarta og forðum.
Norðan hreggið fargar frið
í fjötra leggur vorið.
Þokuveggur þrengir svið
þyngist seggum sporið.
-----
Fyrnast taka fræðin mín
forn er vakin kynning.
Ómi staka enn, er þín
endurvakin minning.
Fram skal halda beina braut
best svo aldurs njóti.
Víkja aldrei, þola þraut
þó að halli móti.
Haustið 1973. Jón Sigvaldi Jóhannesson sitt sextuga haust í göngur.
Af því tilefni flutti Sigurður Þ. Líndal á Lækjamóti honum kvæði eftir Ingibjörgu.
Er litbrigði haustsins á högunum sjást
og hrím er um Bláfell og Sand.
flokkur í göngur úr byggðinni býst
svo brosir við afréttarland.
Greitt er nú riðið, það gneistar við hóf,
og gleðin á óskoruð völd,
og togaður verður svo tappi úr stút
í tjaldvist og gleðskap í kvöld.
Í sextíu haust hefur Sigvaldi rennt
sjónum um heiðanna slóð
frá gangnanna kvöldum með glaðværð og söng
gildan á minningasjóð.
En leiðarmanns heiður sinn mat hann á mest
þó mörg væru karlmennsku raun
því jafnan er vitund um vel unnið starf
verkamanns dýrustu laun.
Um gangnamenn varla þau gögn munu til
er geta ekki hestanna neitt.
Hann átti þá létta og latti þá síst
til liðveislu er kapp skyldi þreytt.
Að verja sitt frelsi, er villingum tamt
það veldur oft tvísýnum leik.
Þó hentaði engum að tefla það tafl
við Tígul og Reyk eða Bleik.
Og þótt honum ellin nú þoki sér nær
og þrekið sé minna en fyr,
að haustnóttum hverjum á heiðanna fund
hugur fær leikanadi byr.
Vonandi lengi hann glaður fær gegnt
gangnamanns starfinu enn.
Og vér þyrftum marga um ókomin ár
jafn ágæta fjárleitar menn.
Nú flytjum vér einhuga þakklæti þér
og þá er oss ríkast í hug
þín frábæra samfylgd í öll þessi ár
með árvekni í starfi og dug.
Svo biðjum við gæfuna að geiða þér veg
og gleðina að reynast þér traust
og sífellt á leið þinni sólskin og vor
sjáir þó komið sé haust.
Vor.
Brosa raðir blárra fjalla,
bjarma slær á klettastalla,
gnípur skrýddar skrúði mjalla
skreytir roða aftanglóð.
Sindrar af jökuls sveittum skalla,
sýnast vötnin eins og blóð.
Vornótt yfir landið líður,
lífi hvíld í faðmi býður,
andar friði á allar síður
eftir dagsins þys og glaum.
Hlýr og mjúkur blærinn blíður
boðar öllu værð – og draum.
Æskumannsins eldmóð kveikir,
úti bíða störf og leikir.
Kynngi magnast kraftar veikir,
kyndir þrá í huga bál.
Vorið skuggum vetrar feykir,
verður bjart í hverri sál.
Vorið hverjum vísi færir
vöxt og þroska, lífið nærir,
ljóma gróðurlitir skærir
litið hvert sem augað fær.
Leika frjálsir lækir tærir,
ljóðahörpu fossinn slær.
Þá er tíð að vakna og vinna,
veglegt starf af höndum inna.
Æska! Lát á mátt þinn minna,
og marka þína stefnu, vor.
Stórvirk gakk til starfa þinna,
stíg þú hvert til frama spor.
Sonnetta.
Nú hnígur sól og hljóðnar kvak í runni,
í haustsins faðmi nábleik jörðin sefur,
nóttin hljóða ástarörmum vefur
allt, sem lifir þjáð í náttúrunni.
Hví skarta blóm svo skært á vori hlýju
í skrúða dýrum, fögrum búin kostum,
en visna strax í fyrstu haustsins frostum
og framar aldrei hefja krónu að nýju ?
Hví er grýtt og dómfelld saklaus sál,
sem þó strax á æskufögrum degi
eiturbikar byrlar heimur flár ?
Er nógu’ei þungt að hljóta harm og tál,
þótt hræsni, grimmd og kuldi mæti eigi
þeim, sem eiga ógrædd hjartasár ?
Stökur.
Kæti hrakar, stirðnar stef,
stormablak eg hræðist.
Raun er að vaka alein, ef
engin staka fæðist.
Þá, sem skinið skærast fá,
skaltu úr geislum þínum,
Glóey, velja og gefa þá
gamla dalnum mínum.
Hugann seiðir björt og breið
brautin greið ófarna.
Víkur neyð, því vonin heið
verður leiðarstjarna.
Illa kynning fæli frá,
forðast hinni að gleyma.
Fögur minning ætíð á
í eilífðinni heima.
Á sumardaginn fyrsta 1949.
Víkja dróstu, vetrartíð,
vonin bjóst þó duga,
en norðangjóstur, náköld hríð
nístir brjóst og huga.
Fyrr og nú.
Áður taldi íslenzk þjóð
óðsnilldina gæði.
Samin voru og lesin ljóð,
lærð og sungin kvæði.
Nú má kaupa þessi þjóð
þrykkt og gyllt í sniðum,
í gerviskinni, gerviljóð
af gerviljóðasmiðum.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Þórdís Pétursdóttir |
Þórukoti |
20.11.1887 |
30.10.1945 |
Vísur Þórdísar
Sjálfslýsing
Utanveltu á ýmsa grein
oftast hljóð og dreymin
verkanett og viðbragðssein
viðmótsstirð og feimin.
Brot úr ljóði.
Hver sólskinsmorgun er messa há
í musteri drottins víða.
Ég stíg þar inn hjartanu frið að fá
fagnandi hlýði á tóna þá
sem óma frá hafi til hlíða.
Vorsól hátt á himni skín
hlær við köldum breða.
Áin liðast, ljóðin sín
lóa og spói kveða.
Kyrðin faðmar allt og alla
áin raular, köld og hrein
þokan beltar brúnir fjalla
báran kyssir fjöru-stein.
Syngur í gili svalur foss
sjatnar á flúðum brimið.
Sólin vekur vörmum koss
viðkvæmt skógarlimið.
Finnur ei æti fuglinn minn,
flesta grætir veturinn,
en úr því bætist ögn um sinn
ef ég læt í gogginn þinn.
Börn Þórdísar spurðu af hverju krummi væri hættur að koma.
Ei vill krummi okkur finna
á í hömrum lítið bú
og þar gætir unga sinna
annríkt hefur greyið nú.
Um kisu.
Brandur kallar kæri Skjóni
komdu í leik,
sé ég nú hvar flugan fríða
er farin á kreik,
nú má ekki bróðir bíða,
að búa til steik.
Sína kyssti kettlinga
kisa þyrst í fuglana.
Kampa hristi kvörnina
klónni risti músina.
Svarta kló (hét gömul kisa)
Þó að flóinn fyllist snjó
og frostið tófur grenni,
og Svarta klóin mín sé mjó
má ei lóga henni.
Glaður (reiðhestur Þórdísar)
Keldur, engi, urð og mel
allt jafnt semur Glaður.
Hannes á baki héldist vel
harðsofandi maður.
Er til fylgdar á við mann
æ að mínu geði
ekkert veitir eins og hann
ómengaða gleði.
Þórdís var ein á heimleið úr réttum, ríðandi á Glað sínum, þá varð þessi vísa til.
Heit er mund og hugurinn
þó hafi ei yljað pelinn,
heim ég rata og hesturinn
hörð þó fjölgi élin.
Daníel maður Þórdísar átti góðan hest gráan að lit, þessi vísa er ort í orðastað Daníels.
Fannhvítur og fjörugur,
fallegur og hýr á brána.
Aldrei var ég aftastur
er ég sat á baki Grána.
Margar vísur Þórdísar eru heilla og óska vísur, innilegastar eru þær um börnin hennar.
Hér koma þrjár af þeim.
Fáðu allskyns fríðindi
sem fær mitt skynjað sinni,
þú ert ljósið lýsandi
lífs á götu minni.
Veiti þér hlýju og vinsemd manna
vinurinn sem aldrei brást.
Gjöfugt hjarta og gjafir sanna
gefi þér hans heilög ást.
Ef þér geisli af gleðisól
gæti brugðist sýnum,
mundu, að ætíð áttu skjól
undir vanga mínum
Öll sín fullorðinsár dvaldist Þórsís fjarri æskustöðvum og ættingjum
en góðar minningar gátu stytt bilið.
Ljúfa æsku endurminning
yl sem mörgum ljær
þú ert blíð og blessuð kynning
birtu á hugann slær.
Eftirfarandi vísa mun hafa orðið til á ferð um fornar slóðir.
Hér er gróin gata hver,
gleymsku vafin hjúpi,
geta þó enn gleði mér
greint úr tímans djúpi.
Starf einyrkjans er oft erfitt og næðisstundir fáar.
Þegar dagsins þrýtur ys og köll
Þreyttum huga værðin reynir duga
Minningarnar líkt og fossafjöll
flæða yfir varnarlausan huga.
Það kemur fyrir alla að líta stundum dekkri augum á hlutina en ástæða kann að vera til.
Hve margur er sem missir allan dug
og mæðist einn, því hvergi frá er styrkur.
Þið sjáið aldrei allan þeirra hug
í öllu þau duldu hólf, það kolamyrkur.
Þjóðsagan.
Þjóðsagan á ótæmandi auð
og allt er þar með fínum dráttum skrifað
um kóngsins makt og karlsins litla brauð
og hvernig var í hól og steini lifað.
Haust.
Blóm og strá nú blikna um storð
bindur ísinn flóa.
Hinnstu kvakar kveðjuorð
klakafróni, lóa.
Þýtur vindur þungri raust
þil og veggi smýgur.
Enn er komið undir haust
ó, hvað tíminn flýgur.
Líður að sumri.
Allt er bjart og hýrt og hlýtt
horfinn ís úr flóa.
Senn er komið sumar nýtt
syngur úti lóa.
Vísur Þórdísar (framhald)
Er æfin líður út að kveldi
allt vill þrekið lýja.
Hefst þá oft í æðra veldi
allt hið góða og hlýja.
Það er tálleg tilfinning
en títt er að lifa svona,
að finna aldrei uppfylling
óska sinna og vona.
Gömul er ég orðin senn
en ekki í draumum fínum.
Býður vorið unað enn
öllum röddum sínum.
Allt er laust við yndisglansa
eyðir kröftum lífsins stjá.
Hressir bæði sál og sansa
sopa af volgri könnu að fá.
Bestu gæðin býður þó
bókin fræða, af auði sínum.
Flýgur klæði um fjöll og skóg
færir næði huga mínum.
Segist betri en hún og hann
hlynnir að ýmsum glæðum.
Hjúpar innri og ytri mann
inn í gulum slæðum.
Flest öll höfum við tilbrigðin tvenn
tekur ei á það að minnast.
En svo eru yfirborðs mannkosta menn
sem mörgum er fróðlegt að kynnast.
Fer á sprettum, máls um mel
mörgum skvettir stökum.
Í orðum dettinn ekki ég tel
allt ber léttum tökum.
Vonar skammt ég vildi fá
er vermdi nýárssólin.
Hélt ég að það hæfði þá
rétt eins og um jólin.
Enga fötu fékk að sjá
fjarlæg voru jólin.
Vonarstjarnan vék mér frá
virtust horfin skjólin.
Hússins forsjá hér kem þá
hýr sem blessuð sólin.
Fötu að grön mér fullri brá
fann ég aftur jólin.
Eftir vætutíð.
Batnar hagur býsna magur
breytist veður.
Hreinn og fagur föstudagur
flesta gleður.
Þegar anna bresta bönd
blundur nálgast bráðum,
andinn sveimar út um lönd
efnistálm óháður.
Hreingerning.
Þó skúffurnar þvoi á ská og snið
og skúri til beggja handa,
þá gleypir allt mölur og grandar því sið
og gjörir mér óhægð að vanda.
Afmæliskveðja til Jóhönnu Björnsdóttur í Víðidalstungu.
Sólin ung en silfrað hár,
svipur tjáir aðalsblærinn,
þó nú séu sjötíu ár
síðan leystu fyrsta daginn.
Það er enlæg ósk frá mér
enn þín mikið lengist saga,
og gæfan örlát gefi þér
gleðiríka ellidaga.
Mönnum virðist máske stakt
málin hvernig fóru
en mörg eru reiknuð mikið skakt
mannlífsdæmin stóru.
Sumt vill breyta svip og blæ
sem að upp er skafið.
Oft vill dyljast dýrlegt fræ
djúpt í sorpið grafið.
Vala synd mun það að þrá
þó menn fái ei notið.
Gull sem ég hef átt – ég á
eins þó sé það brotið.
Líkt og efla er áfram rann
yfir þekktar leiðir,
fer ei eldi um innri mann,
aðeins hugann seiðir.
Jólaósk.
Breiðist yfir bæinn þinn
blessuð jólagleði,
unaðskennd og alúðin
ylja hvers manns geði.
Næturskugga skinið fól,
skammdegið ei sjáum,
og nú skoppar aftur sól
eftir himni bláum.
Dvína snjallir draumarnir
dagsins kalla glóðir.
til vökuhalla velkomnir
verið kallar góðir.
Kæra kló, er klukkan sló,
kátur spói vall í mó.
kveður lóa um kyrrð og ró
kisa mjó er veiðikló.
Litli kálfsi kátur er,
kýs að hreyfa orðablaki.
Voða skrírin virðist mér
veröldin að hurðarbaki.
Ég vil hið illa á engan hátt
þó oft það herji á mig.
Ég þrái hið fagra - Gefðu guð
að geti ég nálgast þig.
Sólskríkjan.
Þó hún hafi ei lært nein ljóð
og listin sé ei keypt á hana.
Syngur hún sinn sólaróð
svanurinn má öfunda hana.
Forlög að mér efla seið
eitra stráin vona.
Skeður margt á langri leið
lífið hlær nú svona.
Flestum reynist fullkeyptur
fráneygur og hnellnum.
Sköruglega Skjöldungur
sköflum sporar svellin.
Hrökkva steinar hér og þar
hristinst foldin gróna.
Glaður þeysir göturnar
Guðmundur á Skjóna.
Brot
Engum fær hún frá því téð
finnst það ekki á nokkrum blöðum.
Hve gaman er að geta séð
gullin þeirra á Draumastöðum.
Framtíðin það færir út
fyrr, sem barnið sá í draumi.
Tíðum þyrfti töfraklút
til að fljóta á lífsins straumi.
Forlög að mér efla seið
eitra fræin vona.
Skeður margt á langri leið
Lífið hlær nú svona.
Ljúfa æsku - endurminning
yl, sem mörgum ljær.
Þín er blíð og blessuð kynning
birtu á hugann slær.
Ekki sjáið þetta þið
það er ykkar fæstra mið.
Öldin heyrir engan klið
þó innsti strengur kveði við.
Fáðu allskyns fríðindi,
er fær mitt skynjað sinni.
Þú ert ljósið lýsandi,
lífs á götu minni.
|
|
"Höfundur vísna þeirra sem hér eru skráðar er frú Þórdís Pétursdóttir húsfreyja í Þórukoti.
Þórdís var fædd 20. nov. 1887 að Þórisstöðum í Þorskafirði. Foreldrar hennar voru hjónin Pálína Þórðardóttir og Pétur Jónsson fræðimaður. Þórdís ólst upp með stórum systkinahópi á heimili foreldra sinna, fyrst í Þorskafirðinum en síðar að Stökkum á Rauðasandi. Þórdís hvarf af æskuslöðvum sínum um tvítugsaldur og dvaldi þar ekki síðan. Hún mun hafa verið orðin hálf þrítug er hún fluttist hingað í Víðidalinn, þá lærð ljósmóðir. Stundaði hún ljósmóðurstörf hér um nokkurt árabil. Hún giftist Daníel Daníelssyni frá Kolugili.
"
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Elísabet Benediktsdóttir
|
Kamphól. |
18.01.1914 |
01.07.1991 |
Sæll var Kristján í hjarta, er hann sá að búið var úr kútnum,
og þessi góði drykkur hans fór í sig sjálfan, og félaga sína,
til að bæta þeirra andlega og líkamlegu krafta.-og skilning
þeirra.-því það var hans skoðun að brennivínið hefði
göfgvandi og holl áhrif á líkama og sá mannsins.
Útlaginn. (eftir: Elsu Benediktsdóttir)
Frá mér þú ert að fara
fjölyrði er rétt að spara.
Útlagi ungi maður
enginn er griða staður.
Jeg sá þig á svörtum feldi
sigla inn á kalda “vör”
loguðu augun af eldi
einlæg og tignar snör,
þá suðaði svipdimm alda
um sævarins mikla þrótt,
og lék sér við klettinn kalda.
Koldimma vetrarnótt.
Einn þá sem ætið mátt stríða
við örlaga grimman sjó
með andlitið engilfríða
en útlagans köldu ró.
Heimkinni þitt er hafið.
Hafið þér vöggur býr
það hefir vonunum vafið
hin víðsjálu ævintýr.
Hetjan sem kann ei að hræðast
horfir með djúpri ró.
Á, litlu, öldurnar læðast
um lymskan, örlaga sjó.
Leggur hann síðar frá landi
líklega hinnsta sinn.
Léttur öræfa andi
umvefur hetju kinn.
Skrítla. Ritstjóri Arinbjörn Árnason.
Oddur gamli og Jón mættust á förnum vegi
Oddur er ern vel, en heyrnin lítið eitt farin að bila
Oddur: “Ég var að heimsækja hann Dóra minn sá þykir mér drífa áfram jarðarbæturnar,
hann sýndi mér stórt flag - sem hann var nýbúin að plægja.
Jón: “Plægði hann það með hestum ?”
Oddur: “Nei – hann lét prófessorinn gera það”
Jón: “Prófessorinn ! Hvaða vitleysa.”
Oddur: “Jú það segir þú satt” – það mun hafa verið rektorinn.”
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Erla Eðvaldsdóttir |
Framnes Hvammstanga |
10.10.1928 |
|
Haustromsa.
Sólarylur vorsins vinda
vermir hugann endalaust.
Töfraveldi lífsins linda
líður áfram, komið haust.
Litir breytast, lengjast nætur
ljóma slær á dal og hlíð.
Dulúð vex er dimma lætur
draumaveröld angurblíð.
Signir máni sæ og strendur,
sindrar dögg um gengin spor,
villtir heimsins vegfarendur
víst er – aftur kemur vor.
Felur sól að fjallabaki
flyt ég mína þakkargjörð,
ást og trú þér yfir vaki
yndislega móðir jörð.
Staka.
Flest er gott sem forsjón gaf,
fátt þó meiru varðar
en það að skynja ilminn af
andardrætti jarðar.
106. Ærnöfn.
1 Rjúpa, Þoka, Rót.
Rófa, Hrefna, Hvönn.
Snotra, Harpa, Snót.
Snædís, Gyðja, Fönn.
2 Bílda, Golsa, Briðja, Rún.
Bredda, Snegla, Rola.
Háleit, Brúða, Hekla, Brún.
Hyrna, Katla, Gola.
3 Kota-sæla, Sumarrós
Svana, Skurgga, Gríma Rjóð.
Elding, Þruma, Drúða, Drós.
Dáfríð, Títa, Fenja, Glóð.
4 Blágrá, Vordís, Bletta, Stör.
Bjartleit, Skvetta, Móra
Snareyg, Fífa, Ungfrú, Ör,
Ambátt, Þerna, Jóra.
5 Salka, Valka, Sverta, Vör,
Sólgul, Iðunn, Gríma.
Gullbrá, Kola, Grýla, Snör,
Gretta, Snúlla, Hríma.
6 Assa, Fríða, Gimba, Gró,
Grása, Príði, Lukka.
Stórunn, Léttstíg, Frekna, Fló,
Frekja, Dimma, Krukka.
7 Fjallafála, Mygla, Móna,
Mjallhvít, Roka, Sling.
Ljósbrá, Tinna, Karta, Króna,
Kibba, Snjódrottning.
8 Járnbrá, Sunna, Sjöfn,
Sokka, Nurta, Mjöll.
Álka, Drífa, Dröfn,
Doppa, Trína, Þöll.
Í Skjalasafninu.
Hér við leitum í sagnanna sjóð,
sitt hvað – myndin er ljós eða dökk.
Og hér magnast upp minninga ljóð,
mætum fortíð í lotning og þökk.
Ýmis svör við því, hvenær var það,
kvikna neistar frá aldanna glóð,
leynist saga á bak við hvert blað
sem oss beinir á feðranna slóð.
Þeirra spor voru mörkuð í mold,
meytluð djúpt inn í tímanna skeið.
Þeim sem örmagna féllu að fold
fylgdi eilífðar-sól þeirra leið.
Heill sé þeim sem að þraukuðu af,
þrungin ógn var sú baráttu háð.
Yfir örbirðar hyldýpis haf
hart var róið – og lendingu náð.
Yfirbugðu kulda og kíf,
kvæði sungu um batnandi heim.
Þökk sé guði sem gaf okkur líf,
gæfu til þess að mun´ eftir þeim.
Að loknum vinnudagi kveð ég Héraðsskjalasafnið með árnaðaróskum,
og minnist ógleymanlegra stunda við grúsk í gömlum blöðum sem geyma lina tíð.
Des. 1995. E. E.
Saumastofugrín.
Saumastofan Drífa hf. á Hvammstanga var stofnuð árið
1972. Tíu ára áfanga var fagnað með afmælishátíð.
Erla orti brag um starfsfólkið sem var fluttur á
hátíðinni. Til skýringar er nafn viðkomandi við hverja vísu.
Komin er hér kona úr sveit,
kannske á henni byrjum.
Elínborg sem alltaf veit
allt sem hinar spyrj'um.
( Elínborg Halldórsdóttir frá Kambshól )
Kempan Dísa er kát og hress,
kann sér ekki læti.
Til að forðast fúa og stress
fer á spretti um stræti.
( Gunnhildur Vigdís Þorsteinsdóttir )
Ein er sú sem aldrei sest
ekki friður nokkur,
heitir Guðlaug hrundin best.
Höfuðið á okkur.
( Guðlaug Sigurðardóttir, verkstjórinn okkar )
Náttfríður mín, nú er mál
að nafnið þitt sé skrifað.
Hágöfga hefur sál,
heilmargt séð og lifað.
( Náttfríður Jósafatsdóttir )
Er að sauma í erg og gríð
ansi bústin skvísa.
Erna prúð og yndisfríð,
eins og Móna Lísa.
( Erna Þormóðsdóttir )
Hólfríður er hýr á brá,
heldur sama strikið,
Engli líkust er að sjá,
við elskum hana mikið.
( Hólmfríður Skúladóttir )
Hefur ótal verk að vinna
voðalega margt að passa,
Guðrún heitir greindar kvinna,
gæti líka sungið bassa.
( Guðrún Ingadóttir frá Hrappstöðum )
Þá er rauðhærð þokkagyðja,
Þormóðsdóttir mun hún vera,
að hlaupa í skarð, er hennar iðja,
heldri frú sem ætti að þéra.
( Elín Þormóðsdóttir )
Alla daga er að pressa,
aldrei hvílir fætur lúna,
síst við missa mættum þessa,
Möggu okkar, bestu frúna.
( Margrét Ólafsdóttir frá Laufási )
Kerling ein með seigar sinar
sífellt köld um tær og fingur.
Öfugt snýst við allar hinar
Erla gamla Vatnsnesingur.
( Erla Eðvaldsdóttir )
Ingibjörgu eg vil lýsa,
álitleg í meira lagi,
hárin grá á höfði rísa,
hjartað er af besta tagi.
( Ingibjörg Pálsdóttir )
Fer hún Ögn á fantaspretti
flesta morgna til að vinna.
Áttatíu á einu bretti
einnig rollum þarf að sinna.
( Ögn Guðmundsdóttir í Grænahvammi )
Rósa er við alla kvitta,
arkar sama strikið.
Klárar varla kaffið sitt
kappið er svo mikið.
( Rósa Jóhannesdóttir frá Sæbóli )
Maddý litla mjúk og fín,
minnir helst á vorið.
Úr sér skvettir, upp á grín,
afar létt um sporið.
( Margrét Guðmundsdóttir )
Þóra heitir þrifleg snót,
á þeirri er enginn bagi.
Ekki falleg, ekki ljót,
öll í meðallagi.
( Þóra Jónsdóttir )
Frjálsleg eins og fugl í mó
fór að sauma í Drífu,
óskaplega er Ásta mjó,
eins og skaft á hrífu.
( Ásta Ananíasdóttir, bjó um tíma á Hvammstanga.
Sigríður með létta lund
löngum spaugið finnur.
Iðjulaus er enga stund,
allt með prýði vinnur.
( Sigríður Sigurbjörg Þórhallsdóttir )
Didda Bjarna dreif sig í
Drífu til að sauma.
sýnist okkur sómi í því.
Seglskip vorra drauma.
( Guðrún Sigurbjörg Bjarnadóttir )
Þórður dregst til okkar inn
oft um kaffitíma.
Aðframkominn auminginn.
Endar þessi ríma.
( Þórður Skúlason, var þá að láta af störfum
sem framkvæmdastjóri Saumastofunnar Drífu )
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Guðrún Gðmundsdóttir |
Melgerði / Ytri Árbakki |
08.01.1889 |
12.07.1982 |
Í kirkju.
Ég kom í kirkjuna mína
þar kærleikur guðs mér skein,
þótt fjöldamargt fólk ég sægi
mér fannst sem ég væri ein.
Ég heyrði þar aðeins hljóma
himneskum röddum frá,
og fann þetta fagra og góða.
Fann, hversu ég var smá.
Svo lyftist ég hærra og hærra
í himneskan söngvaklið,
og sólin mín unað átti
yndæla gleði og frið.
Ég barnið, fann þetta fagra,
og friðurinn gagntók mig.
nú vermir það æsku yndi
ellinnar vonarstig.
Veturnætur.
Kært sumar kveður
því komið er haust.
Síglöð við setjum
á sjálfan Guð traust.
Velkominn vetur
þótt visni mörg rós,
milt okkur mönnum
mánans skin ljós.
Dýrð sé þér Drottinn,
þótt dimmi á storð
bestu orð bera
þín blessuðu orð.
Kveðju sending á afmælisdag (14-8-1964 Ó. S. 78 ára)
Enn þá koma áramót
áfram tíminn líður,
æskan var svo undur fljót
oft hún fór í hríð um grjót.
En nú hikar ellin við og bíður.
Enn þá man ég æskuvor
allmargt gekk í haginn,
nú á ellin engin spor
eyddur kraftur dvínað þor,
nú ligg ég bara í leti allan daginn.
Léttist allt þá ljósið skín
letin hug þó mæðir.
Afmælis er óskin mín
ellin friðsæl verði þín
og á hverju ári margt því græðir.
Systkinin.
Oft gráta börnin
á æskunnarstund,
eins verður margt
til að létta þeim lund.
Systkinin saman
sáttfús og góð
byggðu sér borgir
á blómaskreyttri slóð.
Bræðurnir búa
þar bjart sólin skín,
þar geymdu þeir fegurstu
glitblómin sín.
Systurnar senda
í sólroðinn geim,
kveðju til þeirra
með kvöld geislum heim.
Það haustar í heimi
og hrím leggst á grund,
þá blikna oft blómin
þótt björt virðist stund.
Áfram mun æskan
hver eilífðar þrá
birtist sem blómskrúðið
bernskan stund á.
Staka.
Trúin vermir veikra stig
veitir sálarfriðinn,
en vísindin, þau villa mig
vona lokast hliðin.
90 ára.
Æsku unaðsstundir
einnig sorg og þreyta,
bæði bros og tárin
lessun okkur veita.
Nú er sorg og sæla
séðí ljósi hlýju
þegar enduð eru
árin nýju tíu.
Brosin best skal geyma
birtu og sálarfriðinn,
fjölmargt vonin vakti
vermdust trúar sniðin.
Alltaf hlýr vor hugur
heima í bernsku sanni,
þar var þráð að hlúa
að þreyttum ferðamanni.
Góður Guð þig leiði
gefi að það eitt mæti
sem vermir elli árin
og þinn huga kæti.
Veit ég lífs á leiðum
ljós er fyrir stafni,
þín forsjá Guðs ert falin
Frelsarans í nafni.
Leið þú mig Guð.
Leið þú mig Guð, að ljós þitt sjá ég megi,
láttu það efla trú í minni sál.
Leið þú mig Guð, á lífsins sanna vegi,
láttu mig Drottinn forðast synd og tál.
Leið þú mig Guð, er harmur hug minn grætir,
og hjálpa mér að brosa gegnum tár.
Styð þú mig Guð, er mögnuð freisting mætir,
miskun þín græði hjartans duldu sár.
Helga mig Guð, og lát þitt lífsorð bjarta
leiðbeina mér að tala fagurt mál.
Gefðu mér viturt hreint og göfugt hjarta,
heilaga samúð glæddu í minni sál.
Haust.
Haustið leggur hrím á grund
hopar lífsins kraftur.
Sólin eftir stutta stund
stráir geislum aftur.
Oft þótt blási stormur strítt
styttist þrauta gangan,
aftur vermir vorið blítt
vekur blómaangann.
Veit ég þótt að veturinn
vinda skerpi róminn,
Hressist við það hugur minn
að horfa á minda blómin.
Þoka.
Þoka hylur firði og fjöll,
finnst mér bágur hagur
væri lífsins útsýn öll
eins og þessi dagur.
Til G. Í
Voldugasti vinurinn
vörður alls hins bjarta
styrkji veika þróttinn
þess ég bið af hjarta.
Til Sigurbv. B. 12 sept. 1964.
Þótt aldurinn virðist þér orðinn sé hár
þitt yndi ei láttu það skerða,
þú lifir með sóma þín 60 ár
og svo megi framhaldið verða.
Sástu. ?
Sástu fuglinn sem flaug
þegar fönn huldi allt,
og hið bjartasta blóm
lá hér bliknað og kalt ?
Sástu fuglinn sem flaug
þegar fagurt skein sól,
þegar vermdi hlýtt vor
það á vetri er kól ?
Vaknað vor þér í sál
þegar veturinn dvín,
átt þú blaðríkust blóm
þegar bjart sólin skín.
Gefa vísindin vor
þegar virðist svo kalt
að á fannþakktri fold
virðist frjósa hér allt.
Víst þau hlýja vor hús
þótt að hríð sé vð dyr,
flestir sofa þá sætt
og um sól engin spyr.
Litli fuglinn sem flaug
og sem finnur ei skjól,
það er hugurinn hans
sem oft heitt þráir sól.
Og hið bjartasta blóm
sem bliknar und snæ,
þráir vermandi vor
og hinn vormilda blæ.
Sástu heilaga hönd
sem gaf heiminum líf
veitti fegurð á fold
og gegn frostinu hlýf.
Það er kærleikur krists
það er konungstign hans
sem er lýðanna ljós
sem er líknin hvers manns.
Litið til baka.
Héðan leitar hugurinn
heim á mínar æskuslóðir,
fella tár á föla kinn
finnst mér grýttur vegurinn,
ekkert með því voli ég vinn
vantar systir, horfinn bróðir.
Héðan leitar hugurinn
heim á mínar æskuslóðir.
Hauststrá
Þótt að fönnin feli láð
finnst mér létt að sanna,
að veitir Drottins voldug náð
voryl minninganna.
Einu sinni var.
Nóttin leggst yfir byggð og ból
bráðum er horfin fögur sól
kveldsönginn kvakar lóa.
Kvíjaból ærnar koma á
keppist bóndinn enn við að slá.
Smalinn hættir að hóa.
Kýrnar fara í fjósið inn
flestar rata á básinn sinn,
kátir krakkar þær sækja,
alveg forugar upp á kné
ætla ég sumar þeirra sé
kéldurnar ei fyrir krækja.
Krakkarnir bráðum kvöldmat fá
kisa kitla þá segir mjá,
sárt hana langar í sopa,
lítinn bita af fiski hún fær
í flýti konan einnig nær
Íídálítinn mjólkur dropa.
Smalinn kallar á seppa sinn
svangur hann virst auminginn,
hlaupið svo víða hefur
dallinn sinn fær eitthvað í
ekki þarf neitt að kvíða því,
húsfreyjan honum gefur.
Bóndinn kemur í bæinn inn
blessar hann yfir hópinn sinn
vel hafa allir unnið.
Fara skal snemma fætur á
finnst honum gott á morgna að slá
dögg hefur rót í runnið.
Þegar að kemur þurkurinn
þá skal rifja, og taka inn,
keppast við fram á kvöldin.
Svo þegar túnið alhirt er
ætla ég því að hvísla að þér
taka við “Töðu gjöldin”
Rösklega meyjur rifjað fá
rósóttum ljósum kjólum á,
sjá má þar líka sveina,
kósveittir skyrtum hvítum í
keppast við, þú skalt trúa því
bros má og glottur greina.
Hlöðuna flutt er heyið í
húsbóndinn fylgist vel með því
bráðum er heyið búið.
Konan með bakka kemur þá
kaffi og brauð er honum á
fagnar því fólkið lúið.
Brúðarljóð.
Hver gjöf þín er geisli
sem gleður minn hug
hrekur burt harma
og hækkar mitt flug.
Hvert bros þitt er bjarmi
mér byrti í sál
orðin þín eru
mér unaðsríkt mál.
Hvert handtak þitt hlýjar.
Hver hreinleika þrá
vefur í voðin
þann vin sem hún á.
Hver koss þinn mig kætir
ó kom þú nú inn,
ég umvef þig örmum
elskhuginn minn.
Staka.
Lasinn er nú líkaminn
losast jarðlífs böndin
helst því leitar hugur minn
heim á dýraðrlöndin.
Fimm systur
Helga mín og Hanna,
Hulda og hún Rósa,
og hún litla Lilja
þeim lýðir munu hrósa,
systur glaðar góðar
Guð þær blessi og leiði,
sannrar gæfu og gleði
geisla á veginn breiði.
Stökur.
Tendrast ljósin, gleðin glæðist,
gróa undir þorna tár.
Blómgvast rósin, hregg ei hræðist.
Hugurinn þakkar liðin ár.
Stundum titra tár á kinn
týnist vonakraftur.
Gægist sólargeislinn inn
gleðin kemur aftur.
Vaka vonir
Vaka nú vonir
vormildra drauma
vakir það allt er minn eflir hag.
Ég á nú aðeins eftir að kveðja
og þakka guði gefinn dag.
Sumarmála kveðjur.
Ef þú geymir æskujól
ynnst í sól og hjarta,
þér mun páska og sumarsól
senda geisla bjarta.
Ég man.
Hún mamma þvoði mér,
og mitt hún greiddi hár,
hún leiddi mig, það lán mitt er
mín ljúfu bernsku ár.
Hún var svo glöð og góð
það gleður hjarta mitt,
og væri mér á vetri kalt
hún vermdi barnið sitt.
Hún mamma sagði mér
það mundu er sólin slín,
að Guðs þá blessun gefin er
þér Guðrún litla mín.
Ef kýst þú Krist að vin
þá kærleiks finnur skjól,
þá verður öll þín ævistund
sem indæl bernskujól.
Minjabókin 1963.
Í bernsku.
Í bernsku ég var oft á háum hól
hljóp þar og lék mér stundum ein,
í bláum sokkum og bláum kjól
brosti er sólin gleitt mér skín.
Ég átti fallegan fífil þar
fegurðin gladdi huga minn,
hverja stundu ég vonglöð var
virtist svo bjartur heimurinn.
Pabbi og mamma sungu söng
er sólin ljómaði björt og hlý,
og vertrarnóttin ei virtist löng
vonin sá ljós í gegnum ský.
Enn er ljósið mín lyftistöng
þótt ljómi sóin á bak við ský
og vetrarnóttin ei verður löng
vonin er enn þá björt og hlý.
Guð hefur ætíð gætt að mér
geymd er ég sterkri kærleikshönd.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Guðrún María Benónýsdóttir |
Bjó í Fífusundi Hvammstanga.
|
24.01.1896 |
28.05.1972 |
Páll Kolka.
Listadkáld og læknir slyngur
læknastétt til mesta sóma.
Sjaldan hefur Húnvetningur
hlotið meiri frægðarljóma.
Sker þú eftir skemmd og meinum
skemmtir þjóð með hnittnum bögum
eins ert fær í öðrum greinum
átthaganna kunnur sögum.
Lifðu heill við listabrunna
læknastörf og kærleikselda.
Götu þína gæfusunna
gylli eins þá fer að kvelda. Amen.
Svanasöngur.
Gott áttu syngjandi svanur
er svífur um heiðloftin blá.
Leita ég léttfleygra vængja
að lyfta mér jörðinni frá.
Á leið yfir lönd og um álfur
ég ljómandi hallir vil sjá
en get ekki farkostinn fengið
er fátæk af öðru en þrá.
Ef gæti ég fjötralaus flogið
með fuglinum langt út í geim
þau fegurstu blóm er ég fyndi
ég flytti í nefinu heim.
Þá sagði ég börnunum sögur
af syngjandi fuglum á grein
sem byggja sér hreiður úr blómum
og búa þar syngjandi ein.
Og sögur um örlitla unga
yndisleg sem fuglabörn
sem fæðast í lyngmó við læki
og leggja til sunds út á tjörn.
Þeir komu frá guði að gleðja
og gjöra því lífið svo bjart
þeir syngja um sólina og vorið
og segja af ferðunum margt.
En nú er ég farin að fljúga
með fuglum um heiðloftið blátt.
Ég ætlaði ekki að trúa
að andi minn kæmist svo hátt !!!
Visin strá.
Víða blakta visin strá
virðast föst á rótum
iðgræn liggja önnur þá
undir manna fótum.
Ranka.
Hún vill aðeins Sigga sjá
sjafnarloga deifa
örfuð heitir ástarþrá
er að banka og veifa.
Fortölur.
Síst má heimta sængurver
sokk né vinnujakka.
Uns við göngum alveg ber
er þér skylt að þakka.
Leki húsaþökin þín
það er engin skaði.
Kofinn sparar kelli mín
kaup á steypibaði.
Þegar fækka fötin þín
fæst þér bættur skaðinn.
Stjórnin bíður brennivín
og brjóstsykur í staðinn.
Þó að landið eigi auð
eitthvað meir en forðum
fengju allir föt og brauð
færi allt úr skorðum.
Hafa varla heilleg föt
höndum vinnulúnum
heldur engin óþörf göt
yfirstétta frúnum.
Nýttu föt og fæði vel
fækka kröftum þínum,
svo að bíl og vinnuvél
veiti stjórnin sínum.
Hennar lið þarf fötin fín
fær hún eflaust skilið
að á milli þess og þín
þarf að stækka bilið.
Ráðherranum verði veitt
vel til utanfara.
Marskallsláni í það eitt
ef þeir stöðvast bara.
Enska lánið tekið.
Hér er engin framar frjáls,
feigðarspor er gengið.
Bandarískan klekk um háls,
hefur þjóðin fengið.
Fjötur lands og frelsinstöp
fé í eyðslusjóðinn,
þings og stjórnar geigvæn glöp,
gjörvöll harmar þjóðin.
Áður þótti að því smán,
allt að fá að léni,
þeir sem taka lán á lán,
lenda í skuldafeni.
Seinna þegar öllu er eytt
íslensk þjóð mun vakna,
við að eiga ekki neitt.
Engin frelsis sakna.
Þetta drepur þjóðarstolt,
það ég tel ei vafa.
Andrúmsloft er ekki hollt
undir skuldaklafa.
17/1. 1967.
Við læknisskoðun eftir legu.
Slímið er alveg úr lungunum laust,
lítill að maganum bagi.
Sálin er fjörug, og hjartað er hraust,
heilinn í ágætu lagi.
Sýnd veiði, en –
Kemur biðill, hæ hæ hæ
húrra ég verð kona!
Snýr til baka, æ æ æ –
alltaf fer það svona.
Brot úr ljóðabréfi (í apríl 1949)
Sæl og blessuð, góða, eg senda vil þér stef,
en seint mun vera í apríl að þakka jólabréf,
en víst er það að skömminni til skárra en ekki neitt,
ég skammast mín í hrúgu og finnst það vera leitt.
Eg þakka fyrir tryggðina, elsku Imma mín,
og ósköp væri gaman að bregða sér til þín.
Að stíga upp í flugvél og halda yfir höf,
og hafa þarna vestra hjá kunningjum töf.
En ég er orðin gömul, og heilsan ekki heil,
því hjartað er að bila, og lungun eru veil.
En vængjalétt er sálin og svífur út í geim
í sólskinið og vorið, að kanna nýjan heim.
Því hérna ríkir vetur og veður ekki blítt,
þó vorið sé að koma mun engum finnast hlýtt,
því hjarn er yfir öllu og hestar enn á gjöf
og heyin öll á þrotum og flestu búin gröf.
En hvað er eg að segja, er sólinn blessuð skín
og sumarið er komið með geisla inn tl mín.
Og bráðum fæðast lömbin, og blómin spretta smá,
og blessuð túnin grænka, og kýrnar fara á stjá.
Og gaman er á vorin, er kýrnar fara á kreik,
og kálfarnir og lömbin og folöld bregða á leik.
Af söngvum óma loftin, af gróðri ilmar grund,
og grænu klæðast fjöllin við slétt og gullin sund.
Já, gaman er á sumrin að eiga heima hér
og halda inn til dala og tína krækiber,
að fela sig í lyngi og fá sér væran blund,
í fjallalofti tæru að hvíla sig um stund.
Ég lofa ekki haustið, því fylgja hret og fjúk,
af fjalli koma lömbin, svo hrein og silkimjúk,
en samvizkunnar vegna eg segi ekki meir,
því séð er fyrir öllu, og lambahjörðin deyr.
Eg fréttir hefi nægar að fylla þetta blað,
því fólkið er að lofast, og skrifa má um það.
Og alltaf fæðast börnin, og eldra fólkið deyr,
og ónóg þykja húsin, ef fjölgar eitthvað meir.
Frá Fífusundi á Hvammstanga færðu þetta bréf,
eg fyllti það af klessum og setti þær í stef.
Mitt föðurland er Ísland, af fáum telst eg pen,
en fullu nafni heiti eg Guðrún María Ben.
Til Jósefínu Helgadóttur.
Lampaljósið bjarta,
lýsir öll mín jól.
Einatt öldnu hjarta
yljar kærleikssól.
Gullna geisla sendir,
gjöfin fagra mín.
Huga hærra bendir,
hjartagæska þín.
Bið ég hilmir hæða,
hjálp að veita mér,
svo að gnægðir gæða,
geti hlotnast þér.
Hér er öll þín iðja,
öðrum mér í hag.
Guð ég bljúg mun biðja,
að blessa hvern þinn dag.
Fremst í flokki kvenna,
fús í líknarstörf
komstu, þau að kenna,
kát, og hress, og djörf.
Ykkar afrek sýna,
átök mikil hér,
alla elju þína,
einkum þakka ber.
Engin önnur kona,
öllu hefur beitt
þreki, og þrælað svona,
þannig aðstoð veitt.
Safnað dýrum sjóðum,
sambönd kvenna treyst,
ásamt guði góðum,
gast þú vandann leyst.
Mætum manni þínum,
margt að þakka ber,
æskusveitum sínum
sá hann fyrir þér.
Hans er æfiiðja
unnin landi, og þjóð.
Stolt hans, þig að styðja,
störf að vinna góð.
Lifið vel og lengi,
lýsi gæfusól
ykkur, gefi gengi,
gleði séhver jól.
Veiti árin yndi
ykkur bráðum tveim,
allt þó leiki í lyndi,
leitið aftur heim.
Með hjartans þökk fyrir allar gjafirnar, og allt gott og elskulegt.
Guðrún M. Benónýsdóttir.
Hugsað á hafið.
Reykjarilmur berst með blænum.
Búnar lít ég út á sænum
gnoðir, hlaðnar görpum vænum,
gull, er sækja í djúpin blá,
glíma djarft við sollinn sjá.
Lætur hátt í úthafsöldum,
öskrar hríð á vetrarkvöldum.
Frost er grimmt og gefur á.
Fyrr en sjóferð er á enda,
enginn veit, hve margir lenda,
sjávarslysin sífellt henda.
Söm er einatt formanns þrá,
ber hann út á saltan sjá,
frægð að vinna, starfa og stríða,
stýra skipum, fara víða,
heiminn allan helst að sjá.
Hraustra drengja hress er lundin,
hræðast þeir ei úfin sundin.
Þar er bezta björgin fundin,
bera þeir að landi auð,
annars skorti okkur brauð.
Mörg á hafi er hetjuraunin.
Himnadrottinn! sjáðu um launin,
bægðu frá þeim böli og nauð.
Sendum konur, bros með blænum,
biðjum fyrir köppum vænum,
að þeim hlotnist höpp á sænum,
heilir megi landi ná,
yndis njóta og ástvin sjá.
Næg er auðs og afla þörfin,
allar metum sjómannsstörfin
biðjum guð að blessa þá.
Bernskan.
Ég er fædd í fátækt upp til dala,
faðir minn, þar reysti lítinn bæ.
Ánni hjá, á ofurlitlum bala,
ung mérg lék, í þýðum sumarblæ.
Við börnin vorum mörg á ungaladri
er um vetur, faðir okkar dó,
og mæta urðum, meðferð heimsins kaldri,
mömmu fyrir, gleðisól, þá dróg.
Ég var tæpast orðin, þriggja ára,
aðeins traust í móðurörmum fann.
Guð einn veit um tölu minna tára
tárin skilur enginn nema hann.
Þegar ég frá blíðum móður barmi
burtu hrakin var, á mína sveit,
með bólgin augu brjóstið þrungið harmi
börnin öll frá hjarta sér hún sleit.
Síðan hef ég flækst og farið víða
framar ekki móðurhjartað slær,
mér þó hyrfi móðurhöndin blíða
minningarnar engin tekið fær.
Minningarnar get ég glætt,
gleðispornin fundið,
því er sérhvert sár mitt grætt,
sogarskuggum hrundið.
Vísa.
Mæla varla vil ég bót,
venst þeim galla eigi
þegar karlinn fer á fót,
fyrst er hallar degi.
Þytur.
Þytur var á fæti frár,
fremstur hesta að gæðum,
líkaminn þó liggi nár,
lifir sál í hæðum.
Fjalldrapinn.
Fjalldrapinn fljótt mundi deyja,
ef félagsmenn gera það eitt,
að fara á fund til að þegja,
framkvæma hreint ekki neitt.
Við framkvæmdir höfum í huga,
til hollnustu landi og þjóð,
allir sem einn verða að duga,
að aura í fjalldrapasjóð.
Við ættum að sýna og sanna
að sveitirnar skapi þó enn,
dugandi sveina og svanna,
samhenta starfandi menn.
Vísa.
Fölnað hafa flest þar blóm,
Fjalldrapinn því miður.
Eftir varð þar auðnin tóm
allt er grotnað niður.
Mamma.
Elsku mamma fljóðið fríða,
farin löngu burt og heim,
mikið hér þú máttir líða,
minnst ég veit af raunum þeim.
Sjúk er varstu og vina fá,
voru börnin tætt þér frá.
Í þá tíð er misstir maka,
máttir þú til sveitar kvaka.
Þú baðst um hjálp og barni einu,
bjarga vildir hrakning frá,
ósk þín höfð var ekki að neinu,
engin veit hvað leiðstu þá.
Alltaf bættust sár á sár,
samt þín engin skyldu tár,
æ var hjá þér eins að finna
ást til guðs og barna þinna.
Þú varst ennþá sjálf í sárum,
að senda níu börn þér frá,
þyngra var en tæki tárum,
tárin þeirra allra að sjá,
baðst þú hæða hylmir þá,
hjálp að veita blessun hjá.
Barnahópnum hrellda þínum,
halda æ á vegum sínum.
Man ég gullna ljósa lokka,
litinn hreina og svipinn þinn.
Öllu meiri yndisþokka,
engri konu hjá ég finn,
að hafa átt og elskað þig,
það er svo dýrlegt fyrir mig
bænir þínar vísa veginn,
verða ljós mitt hérna megin.
...............
Upp á Vindbelg sætt ég svaf,
sinnti fátt um skjólin.
Værum svefni vakin af,
var ég fyrir jólin.
Góður var krummi aða kalla til mín þá
krakkana á Tanganum áttir þú að sjá.
Hljóp ég yfir freðin fjöll,
flýtti mér á Tangann.
Til að finna ykkur öll,
erfið var mér gangan.
Af Víðdalsfjalli á Vatnsnesfjall ég stökk,
en vestur af því steyptist og niður á ásinn hrökk.
Koldimmt var er kom ég hér
kalsi var og mugga.
Útiljósin lýstu mér
og lampi í hverjum glugga
því börnin á Tanganum héldu heilög jól
þau hilla vildu kónginn er stýrir tungli og sól.
Af ásnum leit ég barnahjörð
á leið hér inn í salinn
úti sá þá engin spörð
enginn var þar smalinn.
Skaust ég um dyrnar en fann þá ekki féð
en fjölmarga krakka að dansa kringum tréð
en fjölmarga krakka að dansa kringum tréð.
Það var falleg sjón að sjá
svona fjörug kríli
gul og rauð og græn og blá
glansa eins og síli
snúast um gólfið svo glöð og fríð og góð
til gleði pabba og mömmu til sóma landi og þjóð.
Þar ég Immu og Inga sá
Ásu, Köllu og Steina
Sollu, Önnu og Sigga Pá
svo var Lilla Steina
Gunna og Auður, og Gundi, Björk og Jón
Góa og hann Kalli sem þekkti ég í sjón.
Upp að telja öll þau börn
ekki væri gaman,
þau eru stundum ærslagjörn,
er þau kom saman.
En vilja þó reyna að vera þæg og góð
svo vaxi þau í dyggðum, unni landi og þjóð.
Kvannfélagsbragur.
Flest okkur konur á fundina lokkar,
við fólkinu líkjumst er situr við skál.
Þar gleymum við bónda og búinu okkar.
Við bollana flestum er liðugt um mál.
Þar ræðum við félgasins fjöæþættu störf,
og finnum að konan er landinu þörf,
að litlu þá karlarnir einsamlir orkað,
en Íslenska konan er hugrökk og djörf.
Og félagið okkar þarf fjölmargt að starfa,
það finnast ei konur í nokkurri sveit,
að annað eins starfi þær öðrum til þarfa
og ást vor á staðnum er sjóðandi heit.
Við hlúum að sérhverju hjarta er kól,
svo höldum við börnunum skemmtum hver jól.
Svo drekkum við kaffi og dönsum og spilum,
og djarflega lítum mót hækkandi sól.
Það sæmir ei neinum að sitja yfir skálum
og samviska okkar er tárhrein og góð
við störfum að alþjóða menningarmálum
og megum ei vita þar blett eða ljóð.
Við finnum oss taldar í forusturöð,
við fyllumst ei hroka, en sálin er glöð
því félagið vitnar um ágæti okkar
það er hér á Hvammstanga menningarstöð.
Plöntur við kaupum og gróður í garða,
og gefum til bygginga ríflegan sjóð,
og félagið byggir sér veglegan varða
því viljinn er sterkur og samheldnin góð.
Í erfum og veislum hér oft höfuð veitt.
Hér ylmar nú kaffi í bollunum heitt
á dúkuðum borðum, og diskar með kökum
og dýrindis tertum sem við höfum skreitt.
Guðrún Sveinsdóttir.
Húsfreyjan göfga og góða
gleðji þig hamingjudísir
allt sem þær best hafa að bjóða
beri þér, lífið svo prísir
blessi þig ókomnu árin
indælan geri þér daginn
sendi þér silfur í hárin
sólskin og yndi í bæinn.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Jónína Hallgrímsdóttir |
Gauksmýri
|
01.07.1922 |
|
Húnaþing.
Fyrir þá sem ættir eiga
og æðilangt að rekja spor
er Húnaþing með hetjubraginn
heillandi um ljósan daginn.
Ég ung það leit um æskuvor.
Er sá ég yfir sveitir vænar
um sumardag af heiðarbrún.
Fannst mér hátt og vítt til veggja
vænlegt að líta til átta tveggja.
Það glitrarði sól um gróin tún.
Miðfjörður á milda sögu
mörg eru býlin stór að sjá.
Vötn og ár til veiðinytja
verða mörg og auðlegð flytja.
Seiðir margan silungsá.
Við Borgarvirki blasir við
ber það hróður Víðidals.
Þar Ingimundur áði fyrrum,
sér undi vel í faðmi kyrrum.
Naut Fossalækjar fæðuvals.
Vatnsnesfjalll á vænu kvöldi
vafið mildum geislahjúp.
Við hafsbrún dansar sól á sænum
sendir langt í aftanblænum
sólstafi um sveit og djúp.
Við Húnaflóans hafsbrún gullna
hetjur standa dyggan vörð.
Um Strandafjöllin logar leiftra
í landnorður til tinda gneypta,
leitar sjón og lofar jörð.
Nú að baki er margs að minnast,
mörg eru sporin orðin hér.
Örlög ráða um ævidaga
það öllum reynist líf og saga,
á meðan treinist ævin mér.
Hughrif.
Það er vor í Víðidalnum
og vkna allra kenndir,
kátir fuglar kvaka
og kveða ljóðin sín.
Nú er langur vetur liðinn,
ljúft var hann að kveðja.
Senn nálgast sumardagur
og sólin blessuð skín.
Það ymur undrahljómur
og áin böndin slítur.
Það tindra allra augu
er ástin fer um veg.
Ef inni þú henni býður
hún óðar tekur völdin.
Nú heilsar vorsins harpa,
hún hljómar yndisleg.
Raddir vorsins.
Í víðfeðmi raddir vorsins óma,
vekur mig þrasta söngur skær.
Leika um himin litir tóna,
líður um dalinn þýður blær.
Vorhörpustrengir hljóma þýðir,
á hafflötinn gulli sólin slær.
Öndinni varpa allir lýðir
því allstaðar við okkur vorið hlær.
Fyllist allt lífi um fjörð og dali,
felur sig alda og sefur rótt.
Í gullslegnum litum grænkar bali,
glitrar á dögg um ljósa nótt.
Geymi ég lengi í muna mínum
minningar ljúfar æsku frá
er vorið kom létt á vængjum sínum,
vakti í brjósti ást og þrá.
Ljóðið sem þá við sungum saman
í sætleika vorsins, tær sem lind.
Þótt lífið mér veitt hafi gleði og gaman
geymist hún aldrei þessi mynd.
Grenið.
Þau gerðu sér bústað í örlitlum urðarhól
og ekki var þægindum neinum þar fyrir að fara.
Þau unnust og nutust í unaði er vermdi þau sól
og engin til frásagnar um það sem þau áttu bara.
Svo fæddust börnin og búið stækkaði ótt
og baráttan óx, að afla þeim öllum fæðu.
Það var helst að vona að vinning þau hefðu um nótt,
vígreifur færði þá rebbi mat sinni læðu.
En athugull bóndi bjó þar á næstu jörð,
og bithaga átti fé hans á næstu grösum.
Hann sá það fljótt þegar fækkaði í hans hjörð.
Að finna hinn seka gekk oft í nokkrum brösum.
Nú hélt hann til fjalla og hundur var með í för.
Haukfráum sjónum renndi um fjallaskörðin.
Hann hljóðlega fór, því hann vildi ekki að þau yrðu vör
við minnstu umferð, og gekk því í skjóli við börðin.
Hann nálgaðist hljóðlega og nóttin var björt og hlý,
og nú áttu elskendur alls ekki von á neinum.
Þau léku við hópinn sinn, hamingjusöm af því
að hann var nú mettur, og enn var til kjöt á beinum.
Þau uggðu ekki að sér og alsælu fjölskyldan naut
í unaði vorsisn, þau gættu ekki ferða í dalnum.
En bóndinn rækti sín skylduverk skammlaust, og hlaut
skotin að senda, og brátt lágu öll í valnum.
Hernámið.
Sú æska sem upp var að vaxa
á árunum fyrir stríð
átti sér djarfa drauma
um dögun að betri tíð.
Úr kreppunni komin var þjóðin
að kalla, þótt skorti hana flest.
Af eldmóði ortu þá ljóðin
æskunnar skáldin best.
Þá ennþá sveitirnar undu
allvel sínum hag.
Menn væntu sér helst með vinnu
að vona á komandi dag.
Engan þá óraði fyrir
til Íslands að kæmi her,
sem umbreytti öllum þeim gildum
sem áður við lifðum við hér.
Svo vaknaði þjóðin einn vordag
og við blasti þrammandi her.
Og enginn hafði um það hugmynd
hvað var að gerast hér.
Stórþjóðir áttu í stríði
og stefndu nú norður í haf.
Þær allt vildu undir sig leggja.
En Ísland var einmana og svaf.
Þeim var það auðunninn akur
að taka hér land og þjóð.
En allt var unnið í friði
og ekkert það kostaði blóð.
Landsmenn stóreygir störðu
á strætunum spígspora her.
Og byltingarkennd varð sú breyting,
sem við búum að ennþá hér.
Við eldri það ennþá munum
hve allt fór úr skorðum hér.
Oft hafði þrengt að áður
en aldrei komið hér her.
Atvinnuleysi og örbirgð
var óðara í velferð breytt.
Menn hættu nú alveg að híma
við höfnina og fá ekki neitt.
Úr sveitunum sóknin var hafin
suður í Reykjavík.
Því Bretarnir buðu upp kaupið,
þau boð voru engu lík.
Æskan sá, sér til yndis,
að allt lék við hennar hag.
Einyrkjar eftir sátu
við íslenskan sveitabrag.
Ungmeyjar örkuðu suður
og eignuðust dáta að vin.
Þær skörtuðu fötunum fínu
og fannst lítið um íslenskan hlyn.
En hverful er gæfan og gengið
og gamanið endasleppt.
Það held ég reyni flestir
þegar að djarft er teflt.
Þau ungu sem eftir sátu
í sveitum þessa lands,
unnu með hörðum höndum
að hamingju hennar og hans.
Þau sóru og sárt við lögðu
að sigrast á hverri raun.
Af stórhuga þau byggðu upp bæinn
og börn urðu þeirra laun.
Ótt stækkuðu iðgræn túnin
og upp risu fjárhús og fjós.
Allt fylltist af fénaði í högum
og flest átti skilið hrós.
Vélvæðing varð hér um sveitir
og vinnuna létti það mjög.
Nú sátu menn sífellt á traktor
og sungu við störfin lög.
Nú roðnaði á morgni röðull
og Reykjavík varð að borg.
Allsnægtir höfðu hér allir,
og umferð var mikil um torg.
Hermenn fóru um allt frjálsir
og fjöldinn varð mikill af þeim.
Það óttuðust ungmeyjar margar
sem aðhylltust ekki þann heim.
Eftir að stríði var slotað
og stórþjóðir sömdu um frið,
ákváðu aðilar flestir
að yrði hér hermanna lið.
Því aleitt á Atlandshafi
Ísland var auðunnin bráð.
Hverjum sem griðrof gerði
gæti það orðið háð.
Langt er um liðið síðan
að til Íslands kom þessi her.
Mörgum til sárrar mæðu
urðu mennirnir eftir hér.
En svo umbreytt er nú okkar þjóðlíf
að eftir þeim tekur ei neinn,
því ferðamenn flykkjast til landsins
í frjálsræði, hver og einn.
Ólíkt er yfir að líta
það Ísland sem við blasir nú.
Til heilla og hamingju allt gengur
þeim sem hafa á landinu trú.
En tíðum að okkur læðist
sem allt þetta munum svo vel
eftirsjá eftir þeim tímum
sem ofgnóttir færðu í hel.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Kristín M. J. Björnsson |
Gauksmýri. |
16.04.1901 |
09.10.1997 |
Á flugi yfir Evrópu.
Loftið, bláa loftið, hugann hefur
hærra upp í sólarmerluð lönd,
mjúkt og unaðslétt það vanga vefur,
vekur með því sál og styrkir önd.
Áfram upp á við, önd vor þráir frið,
laus frá hræsni og hatursklið,-
burt með allt hið illa, ei má það oss villa,
kærleiksríkið sé vort sjónarmið.
Sól, vér eygjum glöggt þíns gulls í skini
guðdómseldinn þann, er lífgar bezt,
trúin á að myrkra’ öfl loks hann lini
löngum hefir glatt og hresst oss mest.
Sólarkoss’ oss sign, sól, að verðum skyggn,
sjáum þinna töfra tign.
Burt með bölvun svarta, birti’ í hverju hjarta,
verði mannsins hugur ljós og lygn.
Hversu sólarbylgjan ber oss ofar,
ber oss inn í framtíð mannkyns alls,
þar sem dreymin sál vor lífið lofar,
laus við mannleg takmörk, smæð og fals.
Hærri’ og hærri mið, heims um víðu svið,
unz við náum alheimsfrið,-
leitum frá því lága, leitum að því háa,
sem að hjartað öruggt unir við.
Sólardýrð, þú opnar æðri sýnir
anda hverjum, sem að þráir ljós,
kærleik, speki, göfgi, geislar þínir
glæða’ og vekja eilífleikans rós.
Gef oss guðdóms tign, gjör oss óraskyggn,
börnin þinni blessun sign,-
þar sem ár oss yngja, elli’ ei fær að þyngja,
kærleikselfan streymir ljós og lygn.
Þröngsýnið og heimskan hindra flugið,
heftir þrótt og vonir draumamanns,
ó, þér kærleiksheilladísir, dugið,
Drottinn, efldu trúna’ í brjósti hans,
trú, er flytur fjöll, flytur vandkvæði’ öll,
reisir kærleiks hvítu höll,-
tendrar allífs anda, ekkert sem má granda,
hvorki hatursbrim né boðaföll.
Seg mér, hví vér ölum allt hið smæsta,
er í mannsins þrönga hjarta býr ?
Vegna þess að æ í stað hins stærsta
sterkur lét sér nægja framtök rýr,
skuggar hafa hyllt hann og löngum villt,
nefndi hann hið gráa gyllt,
hversdagshjómið þekkta hyllti’ í stað þess ekta,
brjóst hans hafa tónar falskir fyllt.
Nú er mál að fljúga, fljúga hærra,
fyrirheitna landið sjálfum vér,
framundan er dýrlegt starfssvið stærra,
stefnum þangað beint, sem markið er.
Lífsins mark og mið, meistarans við hlið,
æðra skilnings opnast svið.
Engin látalæti, lægri’ og hærri sæti,
bræðralagið eitt oss færir frið.
Upp í hvítum skýjum hárra heima
hreinleikans í veldi’ er friðarró,
sál vor þráir allífs undrageima,
ekkert nema’ hið bezta’ er henni nóg.
Niðri stendur styr, sterkur frelsishyr
lýsir hátt, - og hér er byr.
Nú er stund og staður, stýrðu, vökumaður,
beint á draumalönd, er bíða kyrr.
Agnes.
Agnes, glæsta gáfukona, gengur það ei jafnan svona,
bjarmi þinna björtu vona blikna þannig ætíð skal,
„ætti ég ekki vífa val"
Stór er lund en létt er pyngja, lífsins stormar geðið þyngja,
Natani tókst þér upp að yngja inn í fögrum Langadal.
Hann var fús að heita öllu, hrífa þig með gaspri snjöllu,
Illugastaða innst í höllu ætla kvaðst þér frúarsess.
söðul gefa ’og indælt ess,
„Ráðskona mín vilt þú vera, vil eg samt þig hærri gera,
hjú skulu allt þig undir bera, allar konur vænta þess.
Þó þú hafir heyrt um Rósu, hina fögru. greindu ljósu,
hana jafnt eg met og Mósu, mínum ástum fleygði hún,
þó hafi' eg slegið hennar tún, -
kom því óhrædd, ekkert bagar, eru fagrir Vatnsnes hagar,
með mér fögur ljóð þú lagar, listakvæði' um fjallsins brún."
Þú gazt nær af gleði grátið, glanninn kunni á þér mátið,
Natani' illa af var látið, engu þó þú sinntir því,
slúður flyzt um borg og bý.
Bjóst til ferðar, sórst úr dalnum, freistaðist af unga halnum,
áttir ekki von á valnum vonarglöðum draumun í.
Illugastöðum er þú kynnist ævintýra ljóminn þynnist,
Natan ei á annað minnist en þú værir nú hans hjú,
enn hélst við þín von og trú.
Hann var oftast öðru' að sinna, ástmeyjar og bændur finna,
þú áttir að taka' og vinna, verst hvað drógst þú yrðir frú!
Friðrik, granninn, ungur, ýtur, augum kærleiks Siggu lítur,
gesturinn hjá þér Natan nýtur, nóg var þér að eiga' einn mann,
Sigríði' ungu Friðrik fann.
Ungmeyjan var Friðrik fegin, fundu' þau saman ástarveginn,
vel þú skildir glöðu greyin, góðu yngismeyna' og hann.
Þín vegna þau myndu mega með sér draumastundir eiga,
Friðrik sælan, Siggu fleyga sástu oft mreð barnið frítt,
Natans Rósu barnið blítt;
Var mamma hennar daðursdrósin? Daprast gjörðu vonarl-
jósin,
Natan fór svo oft á Ósinn, hvað gat dráttur þessi þýtt?
Kæmi' hann heim hún hljóp á móti, heilsaði með ástarhóti,
hún vill ei hans önnur njóti, enginn skildi henni lá.
Fellur hennar dýrð í dá?
Hann vill engu henni sinna, hyggst Sigríði ungu finna,
hvar sem mærin var að vinna vill hann hennar fundi ná.
Ó. hér getur illa farið, Agnes sér hve þessu' er varið;
hann ætlar að skilja unga parið, ungmennunum níðast á.
„Stelpa' er auðginnt stráknum frá ",
komdu stelpa, kerling frá mér, kannski' þú þykist eiga hjá mér,
veiztu' að ei ég vil það hjá þér, hafðu þetta héðan í frá".
Agnes styður hönd að hjarta, horfir inn í framtíð svarta,
fyrir engum er að kvarta og hún fyllist sorg og þrá,
lái henni hver sem má;
Dularöfl hið innra rísa, afbrýði og hatur lýsa
tilfinningum elds og ísa, æsist stóra lundin þá.
Ástin er það bálið bjarta, byggt af Guði' í hverju hjarta,
fegur ekkert skin má skorta, skal það vígt því góða þá,
annars er það vonlaus vá.
Agnes hyggst nú hefnda leita, hefnda gjörði' ei Rósa neyta,
Natan fari' í heita, heita, hvernig má hún hefndum ná?
Vel má þetta verða' hans bani. ,, Vita skaltu, montni hani,
dýr skal þér það verða vani vaðirðu svona' í kvennahóp,
nú hef ég skírt þig skýjaglóp.
Friðriks aðstoð á eg vísa, eg skal brúðar ráni lýsa,
mót þér skal hann reiður rísa, tvísögur vort haturs hróp.
Margt þú hefir illa unnið, örlagaþræði margra spunnið,
aldrei jafn hátt bál þér brunnið beint til himins fyrr en nú,
gleymt hef eg bæði Guði' og trú,
á þína ábyrgð það skal vera, en þig munu börn þín telja vera
alsaklausan eins og þú.
Ég á enga afkomendur, enginn tekur sér fyrir hendur
eða vera við það kendur mig að sýkna' af syndum þeim,
píslarvotts þeir kenna keim,
hatur mitt er eyðandi eldur, öllu þessu Natan veldur,
hann við eina fjöl ei er felldur vill hér stía vinum tveim."
Næst er Friðrik bar að bænum bað hún hann með orðum
kænum
að bíða' ekki eftir grösum grænum gætu þau sín hefnt í dag,
Natans hermdi háttalag,
lýsti Siggu litlu hræðslu, lýsti bósans tálarfræðslu,
sóttist eftir samanbræðslu, hér dugir ekkert aumlegt jag.
Friðrik þaut upp eins og eysa, úr augum hefnd og reiði geysa,
heiður sinn hann hyggst að reisa, hennar áform studdi mjög,
víða liggja' hin duldu drög.
Hún veit sína sæng útbreidda, sína' og þeirra hefnd tilreidda,
en sér hún þeirra æfi eydda? Nú skal hún ei reynast rög.
„Mig hann svíkur, Siggu eltir, söngvum Rósu frá sér veitir,
en að mér með grimmd hann geltir, gleymd eru öll hans loforð
há,
ungi Friðrik, farðu' á stká!"
Friðrik ungi fyrst nú skildi flærðir Natans, sýndarmildi,
hún var ekki gulls í gildi gestrisnin á bænum þá.
Friðrik á sín í að hefna, Agnes man það loforð gefna
Natan sem vill ekki efna, ofurliði það hann bar,
nú er af sem áður var.
Æskumaður ástmey randur að Illugastöðum var þó hændur,
Natan gruna nokkrir bændur, Múlaránsins minnast þar.
Átján ára Friðrik fýsir fljótt að slá, en Agnes lýsir:
„Vinnur sá er harn sinn hýsir" , hennar vegna' hann dokar við,
„við munum þurfa meira lið.
Ég var svikin, tæld í tryggðum, tók hann mig frá æsku byggðum,
hér á ég svo að lifa' á lygðum, láttu mig þó fá stundarbið."
Friðriks brúnir hlaupa' í hnykla, heim í Katadal réð stikla.
Upp rann stundin stóra, mikla, staddur Natan heima var,
en með honum gest að garði bar,
það var verra við að eiga að vera tvo að kalla feiga,
en grimmdina' ei það gjörir deiga, átti við það aldarfar.
Sjálfsagt var þeim sætust hefndin, svo að vita' að fram kom
efndin,
allt of fjölmenn níðings nefndin, nokkrir klöguðu þetta morð,
hér var kveðið Urðarorð.
Friðrik, Agnes orðin fangar, allar þeirra gerðir rangar,
fjötraða sál í frelsið langar, „feldu' oss, kæra móðurstorð."
Agnes' nísti eftirsjáin, „Ó, að ég væri helfir dáin,
í gönur hratt mér hefndarþráin, heimskingja - og Friðriks eins,
samverkandi mæðu' og meins.
Hvað var ég að hugsa' og gera, hví gat eg ei látið vera
ólífsbyrði' að binda svera, hefnd er ekki uppbót neins."
Fanginn, Agnes kann ei kjósa, kom að Vatnsenda hvar Rósa
þessi greinda, góða ljósa gaf þeim beina' og þannig kvað:
„Þú ert sorgædd, það lá að,
Natani einnig unni' eg mikið, eins þótt mig hann hefði svikið,
færð þú hegning fyrir vikið, slíkt mér hvarflaði aldrei að."
Vísa Rósu:
„Undrastu þarftu' ei, baugabrú, þó beiskrar kennir pínu,
hefðir burtu hrifsað þú helft af lífi mínu."
Stillt og þögul Agnes orðin eftir þungu voðamorðin,
lítur yfir breiddu borðin, búin að þiggja veitingar,
milt við Rósu mælir þar:
„Dæmdu' ei harða dóma, vina, Drottinn mun þá sjálfur lina,
við skulum hugsa vægt um hina, á valdi er allt Guðs Sonar."
Vísur Agnesar:
„Er mín klárust ósk til þín, angurs tárum bundin;
ýfðu' ei sárin sollu mín, sólar-báru hrundin.
Sálar minnar sorg ei herð, sekan Drottinn náðar,
af því Jesús eitt fyrir verð okkur keypti báðar."
Góða konan, glaða ljósa, gáfaða Vatns-enda-Rósa,
veldiskonan, vön að kjósa að vernda' og líkna fyrr en slá,
auka' á harminn ekki má;
Hönd á munn sér hægt hún lagði, hún ei framar nokkuð sagði,
Agnes skildi því hún þagði, augu beggja ein sig tjá.
Þeirra frægu vísur voru Vesturhópsins djásnin stóru,
í kring um landið komu' og fóru, þó kallist lýðnum gleymdar nú,
ótrúleg er sagan sú!
Því er sleppt úr ljóta leiknum ljósinu, að það kafni' í reyknum,
í staðinn sett þar fullt af feiknum, Ísland, frá því illa snú!
Yfirvaldið varð að hegna, vegna allra landsins þegna,
hvernig starfi gjörði gegna, getum lítið um það sagt,
enn er þetta uppálagt.
Sjálfsagt bezt að allir ættu eðlislögmál, sem þeir mættu
treysta' að þá ei tældi í hættu, forðast vonda villumagt.
Í janúar fyrst um frosna jörðu fanganna lágu sporin hörðu.
Í Vatnsdalshólum hvíta vörðu höfðu valið sveitungar,
þau skulu líf sitt láta þar.
Friðrik ungi endurfæddur, um hið sanna' og rétta fræddur
orð þar flytur, alls óhræddur, Húnvetningar hlusta þar.
„Húnvetningar, Húnvetningar, harm minn ei né sektir ringar
það að enginn einn mig þvingar upp á þennan ræðustól,
ég kveð mér hljóðs á köldum hól,
brot mín eru víti' að varast, von er þó eg eigi' að farast,
dómurinn er eg deyji snarast, eg á ekkert jarðneskt skjól.
Ég bið fólk að fyrirgefa, Frelsarann bið ég harma' að sefa,
vinir, nú má enginn efa, ef engill hefði stjórnað mér,
hefði' eg ekki endað hér,
hver sem svo á ykkur yrti ætti' að segja: Friðrik hirti
lítið um Guðs lög né virti, víti Friðriks varast ber.
Húnaþing, þín helköld storðin, hegnir okkur fyrir morðin
ljótu sem að eu orðin allt fyrir ranglátt hugarfar,
hér skal réttlátt réttarfar,
annarra lífi enginn grandi að oss þó að steðji vandi,
þó mun sælt í þessu landi, eflist göfugt aldarfar.
Með dauðanum þið okkur yngið Agnesi og máski syngið,
yfir fræga, fagra Þingið fáið þið svo að líta' í dag,
Guð sendi' ykkur heillahag.
Minnist Friðriks ungu æsku eyðilagðrar fyrir græzku,
hlýðið Drottins Guðdómsgæzku, lífi í Guði' er gleðilag."
Friðrik hættir, fer svo niður, fólksins hvísl er lágur kliður,
Agnes situr enn og biður, augun hylja táraský,
flestir búast beint við því,
Rósa eins og aðrir hlusta, ó, sú dýrðar guðsþjónusta,
hér fann enginn golu gusta, fanginn horfir himinn í.
Björn á drenginn horfir hrærður, hann skal nú á stokkinn
færður,
nú er hann eins og erndurnærður af englum borinn himins til,
þessu' á eg Guði' að gjöra skil.
Guðmundur og Blöndal báðir, barndóms lærdóm sínum háðir,
„Syndara iðran að þú náðir, vitum við, Herra, hér um bil."
Friðrik beinn og glaður gengur, greiðlaga fer hann, þessi
drengur,
nú skal hann ei líða lengur ljót fyrir æsku' og heimsku brek,
höfuðið beygir sálin sek,
má nú enginn undan líta, og mörg vill ei Björn sér flýta,
Guðmundur má á grön sér bíta, hvílík stilling, hvílíkt þrek.
Agnesar lá allt eins slóðin, aumkva hana göfgu fljóðin,
þeim finnst eins og hennar hljóðin hindri þeirra gæfustig,
„Drottinn góður gleðji þig".
Sjáið Íslands ungu dætur, ógæfunnar sterku rætur,
þessu' er vert að gefa gætur, Guð á himnum styrki mig.
Þarna stóð nú hópur hljóður, huldi blóð hið hvíta rjóður,
ört sló hjarta' í margri móður, „Miskunn yfir börnin mín,
leið þau, Guð, í ljós til þín,
lát þau vaxa' að vizku' og dáðum, ver þeim sjálfur með í ráðum,
stundin kemur, barn mitt, bráðum, blessuð þegar sólin dvín."
Vetrarhvítur, fölur, fagur, firðar nú er skammur dagur,
rökkri fylgir raunaslagur, rekkar flykkjast heim til sín.
„Áttu við það, móðir mín?
eða meintirðu æfidaginn, eða sjálfan gæfuhaginn,
vík sem hraðast heim í bæinn, höfuð á stöngum við oss gín."
Húsfrú ein sinn húskarl biður: „Höfuðin sáru legðu niður
í vígðan garð svo veitist friður, við erum líka sekir menn,
líkni Guð oss ölluum enn,
þó ei fyrir Blöndals munn eg mæli, mættu þau fá síðsta hæli,
á Þingeyrum ég býð þeim bæli, bíður ei okkar dauðinn senn?
Dagar líða, ár og aldir, allra dagar verða taldir,
bjartir, daprir, Drottni faldir, dómar manna breytast og,
ei vort trúar litla log,
Hundrað árum síðar sveitir sama lands er góðu heitir,
út af feðra boðum breytir, blóðskuld leggja' á nýja vog.
Bjartan dag úr beði' vér hófum börnin, sem vér forðum grófum
utangarðs, en liprum lófum leggjum nú í vígða mold,
minnumst þess að hold er hold,
yfrið nóg þau urðu' að bíða eftir fyrirgefningu lýða,
„nú er mál að milda' hið stríða", mælir gamla Ísafold.
Fyrirgefa, fyrirgefa, fagurt orð af djúpum sefa,
það skal enginn þurfa' að efa, þetta fyrirgefum vér,
það sem löngu liðið er,
meira' en lífið lætur enginn, lausnin; hún var þegar fengin
er þeir hjuggu hana' og drenginn, við oss sjálfa sættast ber.
Blessi' oss Guð og fári forði, föðurlandsins sálarmorði
og með sínu Andans Orði eilíft styrki litla þjóð,
að hún rati rétta slóð,
að hér vaxi íslenzk menning eftir beztu manna kenning,
hjálpi' oss til þess heilög þrenning, á dóma Guðs vér hlustum
hljóð.
Ath.
Þegar eg hlýddi á leikritið „Skáld-Rósa, blöskraði mér svo
meðferðin á sögunni að ég gat ekki orða bundist. Rósa er
afbökuð og lítillækkuð, Natan upphafinn á kostnað kvennanna.
Hvorki Rósa eða Agnes látnar fara með sínar frægu vísur, hefði
þó hin skörulega kona, sem lék hana, sennilega valdið því að fara
vel með þær.
Móðurminning.
„Hér stóð bær með burstir fjórar",
barnsins syngja glöðu órar,
munarblíðar, merkar, stórar
myndir hrannast inn á svið,
ef við stöldrum aðeins við;
mamma er þar fremst í flokki
full af kærleik, yndisþokki
dagsins, skil ég ljúft fram lokki
lífs míns dýrsta fagnaðsklið,
með sinn óm af innri frið.
Von er lóa' og svanir syngi
sefjuð blítt við ilm úr lyngi,
ennþá hærra sál mín syngi
sæludraumum ljúfum í,
hærra' en gullin himinský.
Hvað er ást og englar góðir,
ástrík systir, faðir, bróðir?
Þá er bezt hin mikla móðir.
Matthías hefir rétt í því;
þar hjá Guði beint ég bý.
Ó, ég minnist orða hagra,
upp hún benti frá því magra,
upp til lífsins frjálsa, fagra,
föðurlandsins himnum á,
þangað upp sem allir þrá.
Fegurð dalsins, sumarsólin,
sú er gyllti litla hólinn,
lífsins holli, harði skólinn,
allt varð skuggsjá henni hjá,
þar var gott sinn guð að sjá.
Þega lífsins geysa gosin
grenja hríðar, þýtur rosinn,
birtast hennar hýru brosin:
„Hrima bíður friðurinn,
haltu fast við fjársjóð þinn."
Alheims Faðir elskulegi
alveg jafnt á nóttu' og degi
alla lífsins varðar vegi,
velur til þes engillinn:
móðurást með eldmóð sinn.
Tunglskin.
Silfurör á lofti,
kóróna næturinnar
titrar í vatni.
Töfrandi tálsýn
sem enginn getur
tekið burt
og selt þeim ríku.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Halldóra Jónsdóttir |
Bergsstaðir Vatnsnesi |
01.01.1823 |
|
Eru mórauð augu mín
ama stórum bægja,
hafa glóru samt þá sýn
sem Halldóru nægja.
Á morgun gleymast margsnúnar
mæðu reimast hörðu.
Mér finnat eymur eylífðar
ofan streyma á jörðu.
Til Sólveigar systur hennar.
Öðling hæða annist fljóð
yndis glæða ljósin.
Meðan æða berðu blóð
blessuð klæða rósin.
Hrannar glæðu hrund sjáleg
heims þá næðið brestur.
Annist bæði þína og þig
Þengill hæða mestur.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Júlíana Jónsdóttir |
Búrfell Miðfirði |
10.07.1867 |
15.02.1941 |
Kaffi hátt skal hrósið veitt
heims um áttir kunnar,
það hefur máttug rétt til reitt
ríklund náttúrunnar.
Eyðir doða aflar mörs
ekki hef ég skoðun ranga,
mörgum boðar fylling fjörs
færir roða á vanga.
Hindrar leti og herðir kapp
hvað mun betur þakkað,
kaffi met ég mestan happ
meðan get það smakkað.
|
|
Frá Almenningi á Vatnsnesi. |
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Helga Eiríksdóttir |
Bergsstaðir Vatnsnesi |
03.07.1843 |
20.12.1906 |
Missti vettling í sjóinn,
hafði áður misst unnusta sinn og móður í sama sjóslysinu
Hefði ég yfirhönd á þér
í hug mér svifti illt að launa,
þú hefur hrifið meir frá mér,
minning lifir sárra rauna.
Helga Eiríksdóttir gerði vísuna þegar Ólafur
mágur hennar tók fram hjá konu sinni.
Margt er brallað hér í heim,
helst af karlmönnonum,
ýmsir gallar eru á þeim
ei sem falla konum.
Ingibjörg í Grafarkoti:
Þorsteinn vitur Þóreyjar situr núpinn.
Hnýsinn vík ég út og inn
engan líka hans þó finn.
Hirðir Magnús margt sem hagnað eykur
vinnu róli veltamur,
Vatns á kófi búsettur.
Jón í Vatnshól veltir hlassi þungu.
Hús við annir, hert með þrek,
heimsku þann ég undan tek.
Bjarni er í öllu verulegur.
Unga og forna ergi flýr
á Vatnshorni meðan býr.
Á Vatnshorni hagsæld ornar Jóni.
Þarf ei hann að þreyta ról
í þurfamanna húsaskjól.
Þolgóð er best er þegar mest á reynir
í ekkjuslæðu óhægri
Ólöf ræður Gauksmýri.
Jósep glíminn jafnt þó tíminn breytist
og sér snúi auðnuhvel,
annast búið Múla vel.
Í ýmsum myndum eftir fyndni sinni
til auðs án vafa er að sjá
Ólafur Grafarkoti frá.
Signý leitar síst að feitu happi.
Frelsi og glaðra værð á við
Viggustaða búhokrið.
Á Viggustöðum varði sköðum stærri,
lifir enn sem léttfær örn
lipurmennið Sigurbjörn.
Á Ósi Hans þó aura fasinn bresti
bús við hræring iðju ann,
í aukana færist hann.
Þó utan, vestan, austan hvessi og sunnan
í sæti höllu sem klettur
á Syðri-Völlum Gunnlaugur.
Björn á Völlum býr með öllum sóma,
á, þó njóti auðs með ró,
yfirfljótanlega nóg.
Helga á Ytri-Völlum:
Gjörir framsýnn frægan Hvamminn syðsta,
ber af lýðum beitir fés
bændaprýðin Jóhannes.
Hannes tíðum húsin lýði fyllir
því að fremur þjóðin fer
þangað sem að gefið er.
Davíð Kirkjuhvamminn yrkja vinnur.
Flestra lýða afbragð er
á ei víða maka sér.
Ingimundur eins þar stundar búið.
Minnstu bræðrum liðsemd lér,
laun af hæðum upp það sker.
Kristján í Kothvammi náir búa.
Hróðrar spilar hörpu á,
hneigður til að leika sá.
Hreppstjórinn að Helgu- vinnur hvammi.
Fyrst guðsríkis fær leitað,
finnur líka rétt sérhvað.
Á þar Baldvin öðru vald á búi.
Honum að snýr hagsæld hver,
hann er maður vel að sér.
Á Gröf Jóhann efna þróar haginn.
Skemmtilega skynsaman
skoða ég og aðrir hann.
Margrét svinn að mörgu hlynnir góðu.
Hefir fjárins sú umsjá
Syðri-Kárastöðum á.
Jóhann Albert eg fæ talið líka.
Best sá njóti búsældar.
Býr hann móti henni þar.
Guðrún hlýtur hrós af nýtu mengi.
Kólgu söðuls kurtin dýr
á Kárastöðum ytri býr.
Eggert vinnur eftirminnilega.
Listamaður ýmsu að.
Ánastaðir reyna það.
Jón hans arfi að þar starfar búi.
Vinnur sér inn hölda hrós,
hetja er til lands og sjós.
Teitur, Skarðið tæpan arð þó færi,
barna fjölda, fjölhæfur,
fyrir, höldur sá, vinnur.
Hefir Jón þar helst umsjón á búi,
samt þó efnin séu ring,
sem menn nefna Almenning.
Jón Marz bús er brask við fús án tíma.
Fyrirlítur seyrðan sið,
sér hagnýtir Dalkotið.
Best svo fái börnin smá uppalið
tjörgu notar týrinn vel
Tungukotið, Daníel.
Best kann Jónas bús umsjón að hafa.
Greitt sér fríðan getur prís,
gjörir Hlíð að Paradís.
Stefán þjáðum þægðir góðar líður
heims þó auður hans sé rýr,
hann á Sauðadalsá býr.
Að þar hlúir Helgi búi sínu.
Iðju er við þarfur þá
þó að berist lítið á.
Friðrik sáir fertugt á Bergsstöðum.
Sönn mín er það ósk ávallt
að hann uppsker hundraðfalt.
Stöpum á býr Árni dálaglega.
Hefir gæði nægta nóg,
notar bæði land og sjó.
Bús þar stundar starf Guðmundur líka,
tengdasonur Árna er
um það honum gæfan sér.
Líka Jón þar litlu þjónar búi.
Þungri hlaðinn ómegð er,
erfið staða vanda lér.
Ari glaður Illugastaði situr,
því ei nein aðþrengir nauð
þar af steinum hnoða brauð.
Hann Gunnlaugur lífs við spaugar gleði.
Dugnað beitir bús við stjá.
býr á Geitafelli sá.
Margt til þarfa mönnum starfar hefir
geira höður, góðfrægur,
Gnýs- á stöðum, Ólafur.
Búi Magnús mjög vel gagnar sínu.
Alda marar ötull týr
Ásbjarnar- á stöðum býr.
Við jarðrælt dorgar Jón á Þorgrímsstöðum.
Báru glóða börinn hér
býsna góður smiður er.
|
|
Helga Eiríksdóttir var ógift og barnlaus. Hún var ráðskona
hjá föðurbróður sínum Guðmundi Arasyni bónda á
Ytri-Völlum. Helga var heitbundin Sigurði Bjarnasyni, skáld
frá Katadal. Sigurður drukknaði aðeins 24 ára gamall.
Í bókinni Sagnaþættir úr Húnaþingi er lýsing á Helgu
svohljóðandi: Helga var há og grönn, dökk á hár og
dökkeyg,
augun hvöss og þó hlý. Hörundsbjört var hún og fríð,
rómurinn frekar dimmur en þó sérstaklega þýður,
framúrskarnadi barngóð. Ætið lagði hún gott til mála
því að jafnan fann hún málsbót.
Ingibjörg Eiríksdóttir f. 1844 - d. 28. maí í Grafarkoti.
Hún var gift Ólafi Ólafssyni bónda þar, hann lést 9. janúar
1905. Foreldrar þeirra voru: Eiríkur Arason, f. 1. frbrúar 1818
d. 19. jaúar 1819, og Guðríður Guðmundsdóttir, f. 10. maí
1822 - drukknaði 28. júní 1865 með Stapaskipinu.
Önnur börn þeirra hjóna voru:
Ögn á Ásbjarnarstöðum, móðir Guðmundar á Valdalæk
og þeirra systkina, Guðbjörg húsfreyja á Kálfshamri á
Skaga, Þórarinn bóndi í Saurbæ, drukknaði 1896 og
Guðmundur ókvæntur, drukknaði 1890.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Sigurbjörg Hansdóttir |
Harðangri Hvammstanga |
16.10.1882 |
04.02.1966 |
Fyrr gekk illa að öðlast hrós
eitthvað spilla kunni,
síst má hilla hali, drós
horfni gyllingunni.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| María Gunnarsdóttir |
Öxnatunga Víðidal |
24.08.1839 |
|
Vinarhjalið færist fjær
fæst úr svalar tregi.
Hverfur dalur kólnar blær
kvíða skal þó eigi.
|
|
Dætur Maríu: Ólöf Sigurðardóttir Gauksmýri
og Sigríður Jóhannesdóttir Brandson Hrísum og Canada.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Ragnhildur Ebenesardóttir |
|
25.12.1892 |
|
Vísa um Guðrúnu Jónsdóttur húsfreyju á Múla.
Fæstra verka finnst til hörð
Frama grundar sporin
Mikið fjölhæf, greind og glöð
Guðrún Jóni borin.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Margrét Pétursdóttir |
Stóru -Borg |
03.11.1892 |
17.06.1963 |
Skrifað á kort til Herdísar Bjarnadóttur
Biðjum að stríði og stormum lygni
stillum nú hug vorn á eilífðarsvið.
Blómin þér angi og sólin þig signi,
sumarið veiti þér hamingju og frið.
Fyrirgefðu að ég er að ljóða
er ég skrifa línurnar til þín,
þakka fyrir allt hið gamla og góða.
Gleðstu í sumar elsku Dísa mín.
Sit ég undir sverðalundi fríðum
yndisstundin er það mín
ástum bundin verða þín.
|
|
Hét reyndar Björg Margrét Pétursdóttir, en notaði
Bjargar nafnið lítið.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Sigurlaug Bjarnadóttir |
|
|
|
Sit ég undir sverðalundi fríðum
yndisstundin er það mín
ástum bundin verða þín.
|
|
(síðar Skjöld) 13. ára (dótttir Halldóru Jónsdóttur
Bergsstöðum Vatnsnesi.)
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Signý Hallgrímsdóttir |
|
05.01.1855 |
01.11.1932 |
Kvað til sonar síns Ásgeirs Jónssonar Gottorp.
Þú verður bara að vera svona
það vill þig engin skynsöm kona,
sérðu nú þetta sonur minn
Þær fara bara að fussa og sveija
fegnar vilja þær heldur deyja
en hlunkast með þér í hjúskapinn.
-------------
Þú ert farin, því er mér
þungt um hjartarætur.
Augað starir eftir þér,
alla leið og grætur.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Ólöf Helgadóttir |
Stóru - Borg |
06.04.1898 |
02.11.1945 |
Hér koma nokkrar vísur eftir Ólöfu Helgad.
Hún var ágætlega hagmælt, glettin og gamansöm
og þessar vísur eru frá því hún var 16-17 ára gömul
og var snúningstelpa á Borg.
Hún söng í fjósinu.
Ég ætla að verða indæl frú
alveg hætta að mjólka kú
setjast að í Sæluvík
sjá þar margt og verða rík.
Á heimilinu var geðstirður, miðaldra maður, sem var svo
laus við alla gamansemi að þegar Olla, 17 ára stelputrippi
sagði honum að hún ætlaði að verða konan hans, þá varð
hann fokvondur og hvæsti á hana: Það get ég sagt þér
Ólöf að aldrei verður þú konan mín.
Um vorið fór hann í burtu og þá kvað Olla:
Þó í vor að þú nú héðan vendir
þá í anda mun ég fylgja þér.
Ég veit að hann er sólina oss sendir
sent þig hefur líka handa mér.
Húsmennskuhjónin voru farin að slá, og Olla lýsir því svo:
Hamast Gunna hólnum á
hátt upp reiðir ljáinn,
fyrir henni falla í dá
fögur grænu stráin.
Ólafur er einn að slá
eins og gamall púki
en ég held að örfá strá
undan honum fjúki.
Olla og Magga vinnukona sváfu saman á óupphituðu lofti
sem hélaði að innan svo stirndi á þegar kveikt var að
kvöldinu. Olla kallaði það Hélusalinn og orti:
Um vetrarkvöld er lífið leitt
já leitt mér finnst í heimi allt,
til yndis verður ekki neitt
er ein ég leggst í rúmið kalt.
Það er ei gaman, það veit mín vissa
að vera saman og meiga ei kyssa
og horfa á stirndan Hélusal
og hafa ei völ á neinum hal.
Það var margt fólk á Borg, tveir vinnumenn, tvær vinnukonur
einn handverksmaður, sem gerði við klukkur, og smíðaði
trúlofunarhringa, og svo allt gamla fólkið sem var bæði
skyldfólk og vandalaust. Olla orti biðilsbréf frá eldri
vinnumanni til Möggu en það er nú, að mestu gleymt
en vakti glens og gaman á sinni tíð:
Yndislega fríða freyja
fyrir þig vildi ég lifa og deyja.
Mér líst svao vel á þitt ljósa hárið,
æ ljúfa, þerraðu af auga tárið.
Komdu hingað og kysstu mig,
kæra meyja ég elska þig.
Hugsaðu ekki hót um Kalla
í heiminum láttu hann bara ralla.
Ég án þín lifað get ekki hrund
og elska mun þig að hinstu stund.
Það var sunnudagur og komið að slætti. Kaupafólk hafði
komið um daginn og margir farið út á Borgir að njóta
veðurblíðunnar en fólkið leiddist arm í arm og Olla sagði:
Það er mikill kærleikskeðja
sem komin er að Stóru-Borg.
En um það vil ég engu veðja
að hún verði laus við sorg.
Olla orti mörgum árum síðar við montinn strák,
sem hæddist að bækluðum höndum gamallar konu:
Gættu að þér garpur snar
guðs þú verkin níðir.
Hver veit nema krumlurnar
kreppi á þér um síðir.
Tvær vísur:
Mitt átjánda árið er farið
ó hvað ég sakna þess nú.
Oft hef ég illa því varið
ónýt og veik er mín trú.
En gæska míns Guðs aldrei breytist,
þó gleymt hafi flestir mér hér
og heilaga höndin ei þreytist
að hjálpa og leiðbeina mér.
Til stúlku:
Klambrabóndinn kominn er,
kát er Gunna sýnist mér.
Ég tel víst hún ætli sér
örmum vefja baugagrér.
Sumarið 1939:
Þó séu komin sumarmál,
sundrund vill éi dvína.
Allt mun fara í eld og bál,
enginn miskunn sýna.
Á Borg:
Heilagt eitt er húsið hér
himnesk þar er vistin.
Lóa á kvöldin læðast fer
litla upp á kvistinn.
Þar situr halur hýr á brá
hringatróðu þráir.
Hún mun honum setjast hjá
henni enginn láir.
Um kött:
Þú ljúfi Ljósaskotti
sem læðist út um nótt
og ótal drepur unga
ó hvað það er ljótt.
En allir þurfa að éta
uns ævi þeirra dvín
og það er lögmál lífsins
að lifa og njóta sín.
Úr eftirmælum:
Nú er röski Rauður fallinn,
rétta nafnið það hann bar.
Á honum var enginn gallinn,
ötull bar hann klyfjarnar.
Blessað kaffið:
Þegar líkams bresta bönd
og banastríð skal heyja.
Með kaffibolla í hægri hönd
helst ég kýs að deyja.
Ólög Helgadóttir frá Litla-Ósi.
|
|
Foreldrar: Jóhanna Ólöf Jóhannsdóttir og Helgi Sveinsson |
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Sigríður Jónsdóttir |
Enniskot |
25.02.1894 |
03.02.1985 |
Þórunn með þreki stóru
þörf hefur unnið störfin
móðurlausra var móðir
margra, svo nauð þeir farga.
Íturglæst enn að líta
orðin þó gullhlaðsskorin,
sextíu ára, samt vex
sómi að allra dómi.
Gamanvísa.
Þreytt að lalla út og inn
ei það kallast fengur
ég get valla vinur minn
varist falli lengur.
Hörður Þorleifsson læknir.
Hörð mun lengi lofa mengi
lækni enginn þennan rengir.
Fólksins lengir líf og gengi
list og drengskap saman tengir.
-------------
Ég átti mér stóra og háreista höll
í hugarins alvíða geimi
og hamingjuljósin þar loguðu öll
sem lýst gátau í þessum heimi.
En umhverfis höllina átti ég garð
hann allur var blómskrúði þakinn
stærri og stærri og stærri hann varð
ég stundaði hann sofinn og vakinn.
En alvaldur drottinn, ó höllin mín há
hún hrundi þó fyrr en mig varði
og vesalings blómin já blómin mín smá
þau bliknuðu í helfrosnum garði.
----------------
Styð þú allt sem eflir frið
ei sé valt þitt sjálfstraustið
þeim sem kalt er leggðu lið
lát ei falt þitt sjónarmið.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Sigurdís Jóhannesdóttir |
Enniskot |
04.10.1907 |
07.08.1998 |
Dís.
Þorri 1956.
Nú er allt að verða valt
veður kalt og éljahrynur,
þó að gjalti þú ei skalt,
þreki haltu hvað á dynur
Góa.
Mjöllin fellur, létt og lipur
leggst að fannasal.
Nú er eins og engla svipur
yfir Laxárdal.
Einmánuður.
Nú er allt svo undur bjart
alla vermir blesuð sólin.
Hverfur vetrar hvíta skart
klæðist jörð í græna kjólinn.
Greinilegt er að Sigurdís hefur haft yndi af hestum.
Vísnaþáttur.
Glóð í augum glettni í svip
gáski í fótum þínum.
Töltsins mjúku glæstu grip
geymast huga mínu.
Það er eins og undra mál
eyrum berist mínum.
Þegar ymur steinn og stál
strokið hófum þínum.
Svífa burtu sorgirnar
sem að væri reykur.
Á þeim stundum unaðar
er ég sit þig Bleikur.
Sá ég reistan sívalan
svartan, strokinn, gljáhærðan.
Lítinn fola fjörugan
fótmjúkan, töltgengan.
Gaman væri góðum hesti
geta hleypt á sléttri grund,
væri það mér veganesti
vetrarlanga næturstund.
Ellimörkin á þér finn
einlægt grána hárin.
Þú ert alveg uppgefinn
ennþá, gamli klárinn.
Eins og fleirum verður henni hugsað
til æskustöðvanna.
Langt er síðan sá ég þig
síðast Víðidalur
og það tíðum angrar mig
aldni hríðarsalur.
Þar ég bernskuskóna skar
skerpti nál til sauma.
Þar við elda æskunnar
átti mína drauma.
Þar var allt sem átti ég best
æskubjarta vorið.
Þar ég oft með hund og hest
hefi markað sporið.
|
|
Sigurdís Jóhannesdóttir frá Enniskoti, síðar húsfreyja
á Svalhöfða í Dalasýslu er hagyrðingur góður eins og
þau systkinin fleiri. Hér kemur sýnishorn af vísum hennar.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Rannveig Guðnadóttir |
Svalbarð Hvammstanaga |
12.05.1890 |
25.07.1959 |
Einhver glæðir eldinn heima
ætíð varma þar ég finn,
það mun einhver góður geyma
græna litla bæinn minn.
Úr vísnasafni U.M.F. Víðis í Víðidal
sem safnað var á árunum 1934-1940.
Blikar hreinn við Bjargarós
bjarmi morguns fagur.
Framundan er líf og ljós
langur bjartur dagur.
Kaldur vetur kveðja fer
kemur aldrei tíðar
hann má fara fyrir mér
með frost og norðan hríðar.
Þó að élja þrumu gnýr
þreytt hafi rammaslaginn.
Leikur blærinn hreinn og hlýr
um hinsta vetrardaginn.
Þegar varmur vestan blær
um vanga náir streyma
finnst mér það sé kveðja kær
frá kunningjunum heima.
Svalar vöngum golan góð
gjörir þróttinn sterkan.
Hrekur dáð úr hraustri þjóð
hita mollu sterkjan.
Samúð vinnur hugar heim
heitar tilfinningar.
En andúðin með illsku hreim
eitrar hugrenningar.
Hálum brautum heimsins á
hljótum við að skilja.
Allir lifað ekki fá
eftir sínum vilja.
Þegar svíður sorgin sár
og sýnist horfin gleði.
Margur fella mæðu tár
má af hryggu geði.
Heilsar vetur ísa öld
ægis gnauða dætur.
Eftir sólrík sumar kvöld
svartar byrgja nætur.
Óðum fölna blómin blíð
bleik er rósin prúða.
Áfklæðist nú fóstran fríð
fögrum sumar skrúða.
Ávarpsorð til samferðafólksins, fyrr og síðar.
Er sól að ægi flýja fer,
og fegurst árdags glóð
í minning aðeins mætir þér
á mánabjartri slóð.
Þá nálgast aftan ævi þín
því æskan löngu er horfin sýn.
En afar margt er ógert hér,
sem ég þarf ljúka við
fyr en eilífð opnar mér
hið alheims gullna hlið.
Og leyft er mér að líta inn
í ljósum skreyttan himininn.
Margur hefur græna grein
á götu mína lagt
og gefið meir en orð fá ein
í óðarstefi sagt.
Af hjarta þakka öllum ég,
sem að mér hlúðu um farinn veg.
Farmaðurinn.
Það birtir af degi og blæjalogn er,
búinn til ferðar þú farmanninn sér,
frá heimili snýr hann að hermannasið,
haföldur stórvaxnar leikur sér við.
Ég sé þig í anda um svellkalda nótt,
þú situr við stýrið með karlmennskuþrótt,
með drenglyndisró yfir blikandi brám
þótt braki í súðinni, strengjum og rám.
Þú hugdjarfi vinur, sem hræðist ei þótt
á hvelvegum standir um koldimma nótt,
en brosandi starir á brimsollið haf,
er bátinn þinn öldurnar færa í kaf.
En bylgjurnar dvína og bárurnar þrótt
fær báturinn sigrað og hefur sig skjótt
hátt yfir ólgandi, æðandi dröfn,
þú öruggur stýrir í farsæla höfn.
Svarað bréfi frá gömlum kunningja.
Ylja mörgum ástljúfar
ungmeyjar í leynum,
en kaldur vangi kerlingar
kveikir varla í neinum.
Við höfum bæði bragðað á
beztu lífsgæðunum
gleðjumst nú við glæður frá
gömlu minningunum.
Hanna.
Endurspeglast aftansól,
er til hvílu að ganga.
Strýkur hýrri hringasól
hlýtt um rjóða vanga.
Hana vantar styrka stoð
til stuðnings lífs á hjarni
og að stýra gæfugnoð
hjá gáskafullu barni.
Vorþrá.
Ég þrái vorsins blíða blæ,
er birtir yfir grund og sæ,
og Eygló faðminn opnar sinn
og allan skreytir himininn.
Er dagur lengist, dimman dvín,
og drottning himins vitjar þín.
Því ekkert fegra á Íslands drótt
en yndisfagra júnínótt.
Við náttúrunnar ástaróð
endurfæðast mennog fkjóð,
því allt, sem gott og göfugt er
til guðs í hæðir lyftir sér.
Á fermingardaginn.
Guð leiði þig á lífsins braut
ljúfa barnið mitt.
Og varðveiti frá voða og þraut
viðkvæmt hjarta þitt.
Í dag þú vinnur heilagt heit,
það heitust von er mín,
að sál þín verði í sannleiksleit
við sérhver lífsspor þín.
Hér mætast bernsku og æskuár,
og allt hið góða í þér
til þroska glæði göfgar þrár,
það glöðust von mín er.
Bæn fyrir sjálfa mig í veikindum.
Leyf þú mér að lifa,
ljóð að binda og skrifa,
vinna og starfa í vinahóp.
Guð, sem allt hið góða,
gefur meðal þjóða,
ást og líf og yndi skóp.
Stuttur starfs er dagur,
stendur hreinn og fagur
heimur opinn móti mér.
Þráir hug til þarfa
því svo margt að starfa
meðan endist ævin hér.
|
|
Hjónin Rannveig Guðnadóttir og Erlendur Bjarnason
bjuggu í þessum bæ, sem oft var kallaður Erlendarbær.
Rannveig flutti til suðurnesja eftir lát Erlendar.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Herdís Sturludóttir |
Sólbakka |
07.03.1912 |
28.08.1992 |
Gáta
um bæjarnöfn í Víðidal
1 Ég lagði eitt sinn leyni frá
2 og ætlaði þaðan í enda að ná,
3 að griðunganesi eg gekk um hlað
4 litlu blómabrekku að;
5 að óveðursbliku eg ekki fór,
6 því áfangastaður var öngull stór;
7 að upphafi sokka óð eg krapa,
8 en fékk allt þurrjað á fjalldrapa;
9 á mikla lofi margt eg sá,
10 er hugðist eg að hala að ná;
11 um útibúshálsinn eg komst þó
12 og rölti þangað sem ríkur bjó,
13 en vegalánið var þó næst;
14 um svínatangann eg segi fæst;
15 að straumvatnasamkomu strax eg þaut,
16 en rölti þaðan að rándýralauat;
17 frá röðulbakka í svip eg sá
18 tangann, þar stöðugt streymir á;
19 á lynggróinni hæð eg lífsins naut,
20 en féll að lokum í foldar skaut.
Ráðning:
1. Hvarf 2. Gafl 3. Öxnatunga 4. Litla-Hlíð 5. Bakki
6. Krókur 7. Fitjar 8. Hrísar 9. Stórhóll 10. Sporður
11. Selás 12. Auðunnarstaðir 13. Brautarland
14. Galtanes 15. Lækjamót 16. Melrakkadalur
17. Sólbakki 18. Árnes 19. Laufás 20. Gröf.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Auðbjörg Magnúsdóttir |
Ásbjarnarstöðum |
28.04.1899 |
04.04.1970 |
Teitur á Almenningi.
Hugsanir mínar á leiðinni að jarðarför Teits bónda
á Almenningi.
Hver er hetja hvað finnst þér um hann,
sem hvíld og gleði í miklu starfi fann ?
Þjóð mín spyr hvort þekki iðjumann,
þá ég svara Teitur, það var hann.
Heill þér frændi, þitt ei þrekið brást,
þínum líkum gef ég mína ást.
Landið góða leit hinn þreytta mann,
lagði sína blessun yfir hann.
Almenningur á þau minnisspjöld,
er hann Teitur risti morgna og kvöld.
Sjór og land og þjóðin þakkir kann
þeim sem starfið rækja líkt og hann.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Þórdís Guðjónsdóttir |
Ásbjarnarstöðum |
22.12.1942 |
|
Kalviður.
Á meðan vorið vængi sólar breiðir
og vetrarkvíði flýr úr hól og tjörnum,
þá sýnist ungum elskendum og börnum
að allir þeirra vegir séu greiðir.
Bjarkir laufgast, litir klæða móa
og lækir brjóta frerans kalda helsi,
skvettast af kæti, fagna nýju frelsi
færandi líf að rótum ungra skóga.
Í grænum lundi gamall reynir bíður
geislanna hlýju' að verma kalda fingur.
Þröstur í greinum saknar einn og syngur:
Sofandi tré, þín ævi burtu líður.
Því enginn geisli, enginn lækjarniður
þig oftar vekur, forni reyniviður.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Margrét Guðrún Ásbjarnardóttir |
|
05.08.1981 |
|
Nokkrar vísur.
Jónsmessunótt í Hindisvík 1998.
Fögur nótt er fáu lík,
fuglar himins kvaka,
heillandi er Hindisvík,
himneskt þar að vaka.
Himind dúða hurfu í,
háu fjöllin Stranda,
mest af öllu minntu ský,
á málverk guðahanda.
Gyllti hafið geislaflóð
grasið bærði vindur,
fuglar ortu fögur ljóð,
frelsis nutu kindur.
Indæl nóttin engu lík,
allt í töfrum baðar,
heillar marga Hindisvík,
hugann að sér laðar.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Ingibjörg Blöndal |
Tunga Vatnsnesi |
14.10.1896 |
28.02.1977 |
Fegurð dalsins.
Fögur ertu fjallasýn,
flói grund og balinn.
Áfram liðast áin mín
út um græna dalinn.
Svífur burt þokan og sígur í mar,
sólskinið kemur þar áður hún var.
Glitra nú perlur á glóandi jurt.
Gleðin er vakin en sorgin á burt.
Nú breiðir sig út yfir byggðir og hól,
í blíðviðri, skínandi vornætursól
og fjallið það blundar í fegurð og ró,
fannhvítum undir ísi og snjó.
Haust.
Logandi máninn nú lýsir um nætur.
Ljómandi perlum hvert sinustrá grætur.
Hrímgrá er hélan um harnaða grund.
Horfin er sumarsins ylhýra stund.
Ort í gamni eftir samtal.
Tíðum þótt sé tómlegt hér
og tilgangslaust mig dreymi,
að vera einn með sjálfum sér
er sælan mest í heimi.
Erfitt stríð oft hefur háð
heilar vökunætur.
Viðkvæmt lífið þrautum þjáð,
þegar sálin grætur.
Símaannir.
Mikið gengur alltaf á,
allir þurfa að tala.
Einn segir nei og annar já,
ýmsir stöðugt mala.
-------
Hingað komu heim til mín
heljarmiklir kallar.
Buðu mér upp á brennivín,
sem bætir raunir allar.
---------
Djöfullinn löngum dansar og hlær
og dæmalaust finnst honum gaman.
Þá einn er að rífast og annar slær
og allt fer í bendu saman.
--------
Veistu þá vinnu skalt hefja
viskuna hafðu hjá þér.
Láttu ekki tæknina tefja,
tíminn því dýrmætur er.
---------
Horfðu bara á heimsins gæði,
hugsaðu ekki um neyð oa stríð.
Finna muntu frið og næði,
frjáls og glaður alla tíð.
----------
Þá út er runnið æviskeiðið
ónýtt grotnar niður hold.
Þar kindur geta kroppað leiðið,
kýs ég mér að liggja í mold.
|
|
Ingibjörg Þórdís Guðbjörg Blöndal var fædd í Tungu á
Vatnsnesi, dóttir hjónanna Péturs L. Blöndal og
Dagbjartar Böðvarsdóttur sem þar bjuggu. Hún var yngst
þriggja systkina sem öll voru sögð vel gefin og listhneigð.
Hin voru Björn póstafgreiðslumaður, oddviti o.fl. á
Hvammstanga og Elín Sigríður er átti Snæbjörn
Guðmundsson járnsmið. Ingibjörg ólst upp í Tungu og
um tíma talin þar fyrir búi, en þekktust mun hún vera sem
„Imba í Vík" ráðskona sr. Sigurðar Norland í áratugi.
Hún var ógift og barnlaus.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Hólmfríður Guðmundsdóttir |
Tjarnarkoti |
18.08.1909 |
17.02.1995 |
Sigga litla frænka mín, hér færðu nýja bók
um frelsarann hún talar, er börnin að sér tók.
Á lífsins góða herra, ljóst hún bendir þér
og líka mún hún bera, þér kveðjuna frá mér.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Ása Guðlaug Stefánsdóttir |
Mýrum II |
07.07.1925 |
|
Ljóð og stökur.
Vorkvöld við Hrútafjörð.
Vaknar jörð af værum blundi
vorsins töfrar heiminn fylla.
Logar bál á lygnu sundi
ljóssins öldur skýin gylla.
Kyssir fjöllin kostaríku,
kvöldsól yst við hafsbrún hljóða.
Fagnar andinn frelsi slíku,
fyllist trú á landið góða.
Yndisfagur svali særinn,
sáttur hlær við fjörusandi.
Djásnir hafsins blíði blærinn
ber í næði upp að landi.
Unaðsdrauma æsku minnar
eygi ég á þessum slóðum.
Kvöldsins tónar kyrrðarinnar
kveða þá í hálfum hljóðum.
Verndarengill.
Vertu hjá mér vermdarengill kæri
viskuna þína seinna kannski læri.
Ef að þú vilt alltaf hjá mér vaka
aldrei skal ég ráðin af þér taka.
Heimþrá.
Heim nú leitar hugurinn
hart ég streitist móti
því ég veit í þetta sinn
þessu neita hljóti.
Staka.
Lít ég út í ljósa nótt
ljóðin brenna á vörum.
Sefur jörðin sætt og rótt
sumarið er á förum.
Theodóra Hjartardóttir 70 ára.
Starfið rétta, færir fró
fögnuð þetta vekur.
Gengur létt um grund og mó
góða spretti tekur.
Þórsís Magnúsdóttir 80 ára.
Glöð og frjáls á góðri stund
gifta fylgir hverju spori.
Haltu í þína léttu lund
og lífsins kraft frá æskuvori.
Ásdís Magnúsdóttir 85 ára.
Traust er konan trygg í lund
takmörk engin setur.
Endast kraftar enn um stund
uppfrætt marga getur.
Skammdegisþankar.
Sakna ég þín sólin bjarta
setur hroll að mínu hjarta.
Máttur vetrar, myrkrið svarta,
mörgum verður á að kvarta.
Alltaf kemur eins til baka
aftur muntu völdin taka.
Yljar jörðu, eyðir klaka
yfir öllu lífi að vaka.
Vaknar allt af vetrardvala
vaxa blóm um laut og bala.
Lækir fossa, ljúft þeir hjala
líkt og börn við guð sinn tala.
Blíðir vindar bárum rugga
bjartar vonir lifna og hugga.
Ljós og ylur liggja á glugga
lækna alla sálarskugga.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Hólmfríður Jónsdóttir |
Hvammstanga |
22.10.1900 |
11.08.1958 |
Ort á Hvammstanga.
Eg er enn í örmum draumsins, óljós vitund mín,
morgunskíman gægist gegnum, gluggans hvíta lín.
Mjúkum slögum klukkan kallar, klappar á vanga minn.
Nóttin flýr með draumadjásnin, daprast hugurinn.
Góði, væni vetrarmorgunn, viltu bíða um stund ?
Má ég ekki aftur festa, ofurlítinn blund ?
Eg var ekki alveg búin að enda við minn draum.
Fagran draum um bjóm og bala og lygnan straum.
Engin miskunn, alltaf birtir, úti stormur hvín,
einhver hlutur - kaffikannan, köld og bíður mín.
Undan sængur æðarvæng, eg upp í flýti rís,
stíg úr nætur draumadvöl, í dagsins paradís.
Brátt úr arni eldur glæðist, eins og vakni sál.
Allir hlutir á sig minna, eins og þeir fái mál.
Þessi ljúfi leyndardómur, lýkst upp aðeins þeim
sem að ást og yndi vefja, um sinn litla heim.
Nú er gott að fara í fjósið, finna dýrsins yl,
móðurbrjóst frá ljósum lundum, leggja hjartans til.
Finna traust í tillitinu, taka mjúkt á kinn,
vita að nóg og gott er gefið, og gildur heyforðinn.
Þá er eftir hænsnahjörðin, hana vil eg sjá.
Lítinn skerf að láta af hendi, og lýsa upp þeirra mál.
Þar er allt í fjaðrafoki, flýgur hver sem má.
Tindilfættar, tildurslegar, tína kornin smá.
Bíður ein við eldhúsdyrnar, eftirvænting skín,
út úr gulum augum hennar, er hún sér til mín.
Mjálmar hlýtt og mjúka kryppu, myndar á baki sér,
þokast upp á þröskuldinn, og þvælist fyrir mér.
Veiddirðu nokkra mús í morgun ? "Músarunga, já".
Blessuð þiggðu bolla af mjólk, ó bestu þakkir, mjá.
Svo máttu hvíla kroppinn þinn, uns kvölda og skyggja fer.
Það getur verið gott að láta, gigtina líða úr sér.
Mamma, mamma, hvað er klukkan, hvar eru fötin mín ?
Eg ætla að hlaupa og hjálpa pabba að hugsa um lömbin sín.
Þá mun pabbi sjálfsagt segja, svona hér um bil:
"Þú ert orðin þetta seigur, það er nú líkast til."
Svona getur kaldur hvítur, hversdagsmorguninn,
tilfinninga talað máli, og tekið huga minn.
Hvað mun þá, er vorsins varmi vekur dáin blóm,
sólarljóð í sálu minni, og silfurklukkuhljóm ?
Kúasmalinn.
Á kofanum galar nú haninn hátt
og hreyfir sitt marglita stél,
en reykurinn liðast í loftið blátt
upp af lítilli kolavél.
Úr fjósinu kemur hún mamma mín,
og mjólkina ber hún inn.
Að sjá, hvað hún freyðir í fötunni, hvít,
og fyllir nú bollann minn.
Eg drekk og við tölum um dagsins önn.
Eg er drengur í litlum bæ,
þar sem ungir og gamlir eru við störf,
og engu er kastað á glæ.
Fyrir löngu er pabbi með bílinn á braut
að bera'oní veginn hjá Stað.
Í bítið í morgun fór bátur á sjó,
og bráðum kemur hann að.
Æ Búkolla er farin að bíða' eftir mér,
eg bregð mér í flýti í skó,
og dreg að mér angandi andrúmsloft
um opinn gluggann við sjó.
En buxurnar, elsku mamma mín,
eg man að þú sagðir í gær,
að botninn væri úr og ekkert til,
sem þú ættir að bæta þær.
Nei, þú hefur vakað og þvegið og bætt
og þurrkað fötin mín enn.
Já, nú skal ég fara og flýta mér
upp í fjall með beljurnar senn.
Þær koma' út úr fjósunum ein og ein
og einstöku sinnum tvær.
Það er tíkall hér og tíkall þar
og tuttugu fyrir þær.
Og móðirin brosir og biður Guð
að blessa þann unga svein.
Svo velgir hún kaffið á könnunni hljóð,
og kannske drekkur hún ein,
en máske er þar kona, sem kallað er til:
"Eru komnir út ungar hjá þér ?"
eða: "Settirðu plöntur í garðinn í gær ?"
og: "Gekk nokkuð af handa mér ?"
Hér er vökvað og gælt við hvert gróandi strá,
og glaðst yfir sóley og hvönn,
og birki og reynir og börn eru eitt,
það er blessun í hversdagsins önn.
Og eigirðu kofa og örlítinn blett
með útsýn á glampandi fjörð,
og getirðu' ekki' unað og fundið þar frið,
þú finnur hann hvergi á jörð.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Ingibjörg Jóhannesdóttir |
Hvarf í Víðidal |
15.03.1875 |
21.12.1957 |
Vísur.
Í góðu tómi.
Ef ég stillta stundu á
frá striti hversdagsanna,
hlusta ég á hljóma frá
hörpu góðskáldanna.
Hríð á sumardaginn fyrsta.
Harpa ýtir hurðum frá,
hött að brýtur vanga.
Fannahvítum kufli á
klakastrýtur hanga.
9. júní 1903 (Sporrækt ofan garðs á Utibleiksstöðum)
Hví skartar þú, mín foldin fríða,
í fannhvítum vertrakjól,
nú þegar sumarsólin blíða
á sínum ljómar veldisstól ?
Veistu það ei að vetur hlaut
völdum að sleppa og hverfa' á braut ?
Hlýir vetrardagar.
Vel af þessu marka má
mörg eru haust ei betri,
lifandi ég sóley sá
sautján daga af vetri.
Stúlka kom einsömul af dansleik.
Hafðu enga hugarsút;
hlæðu að forlögunum,
þótt þú hangir ekki út
á ástamörkuðunum.
Við útvarpstækið.
Þeir til hjartans tala títt
með töfrahörpu sinni.
Eftir verður eitthvað hlýtt
innst í sálu minni.
Þeim sem koma kvöldum á,
konum jafnt og hölum,
kærar þakkir kýs að tjá
kerling ein úr dölum.
Við andlát Jóns Bergmanns.
Reidd er hinzta rekkjan nú,
róna hvar ei brestur.
Framar aldrei þreyttur þú
þarft að sofa gestur.
Æskufoldin ber þín bein
beiðni eftir þinni,
en ljóð þín snjöll og listahrein
lifa í þjóðarminni.
Sviksemi í ástum.
Það er vandi vífi ungu
að velja mann, sem treysta má.
Kalls er oft á karlmannstungu,
er kemur ekki hjarta frá.
Þótt í minni megi teikna
margt, sem bendi lofgjörð á,
karlmannshjarta rétt út reikna
reynist erfitt baugagná.
Má og finna fjölda vífa,
er falskar leggja snörurnar,
sveina hjörtu sundur rífa
sér til dægrastyttingar.
Flárátt bros á vífa vörum
villtan margan hefur beim;
hræsniseisa í augum snörum
ástarlogi virðist þeim.
Lambavísur.
Yndisstundir eigið þið
í umsjá móðurinnar,
fæðast, lifa og vaxa við
voryl náttúrunnar.
Mosasvæflum sofið á
sumarlanga daga,
unið mæðrum ykkar hjá
í allsnægt grænna haga.
Sælt er að lifa sumartíð
víð sólu, blóm og kvakið,
en þegar kemur haust og hríð
að hljóta dauðans blakið.
Bjartsýni.
Þó að hafi hretin við
hnigið vonir fríðar,
sé ég enn að sólskinið
samt er miklu víðar.
Við fall Grána.
Gráni minn, ég kveð þig klökk,
mér kært er þig að muna.
Eigðu mína ástarþökk
fyrir alla samveruna.
Þó að vorsins þíði blær
þurrki for úr vegi,
geðið enga gleði fær,
Grána finn ég eigi.
Séð á eftir öðrum í skóla.
Ég stend hér ein við opið hlið
og eygi götu langa,
er björt og fögur blasir við;
þá þraut ég vildi ganga.
En mér er ekki lengra leyft,
mín lífskjör slíku valda.
Ég fætur mína fæ ei hreyft,
því fjötrar báðum halda.
Sárt þó langi muna minn
mennta-ganga veginn,
mig hefur fangað fátæktin,
finn það angri slegin.
Að kvöldlagi.
Komið er að kveldi dags,
Kristur hjá mér vaki.
Ég sit og vænti sólarlags
með sjötíu ár að baki.
|
|
Ingibjörg fæddist í Hvarfi, fór á 1. ári með foreldrum
sínum að Sporði í sömu sveit, þar sem þau bjuggu í
þrjú ár, en fluttu þá að Böðvarshólum í Vesturhópi og
voru þar í fimm ár. Loks fluttu þau að Útibleiksstöðum
í Miðfirði, þar sem þau bjuggu síðan. Ingibjörg var ráðskona
föður sins eftir að móðir hennar dó, og eftir lát hans
gerðist hún bústýra hjá Hirti Líndal hreppstjóra á
Efra-Núpi í Miðfirði. Nokkru eftir lát hans flutti Ingibjörg
til Reykjavíkur og átti þar heima nokkur síðustu árin.
Hún andaðist 21. des. 1957.
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Elísabet Eggertsdóttir |
|
28.09.1924 |
|
Flutt á Kvenfélagsfundi.
Vor.
Bráðum kemur vorið,
og varpinn fer að anga
þú veist það skeður alltaf,
þvílík gleðistund,
og æðurinn að kvaka
út um sker og dranga.
Ég elska þennan fugl,
með sína glöðu lund.
Og litlir vinir vorsins
á vængjum sínum nettu
þeir vitja okkar aftur
það er mikil tryggð.
Í allri tilverunni
er einhver undrakraftur.
Allt er fullt af töfrum
um heiðar jafnt og byggð.
Ég vona að þetta sumar
veiti ykkur gleði
og vorsins blærinn ljúfi
ylji ykkar sól
og ykkar hendur fúsar
að öllum gróðri hlúi.
Ég ann þér kæra vor
og ég bergi þína skál.
Lífið er dýrðlegt.
Lífið er dýrðlegt þú ert aldrei ein
og alstaðar fegurð í sérhverjum stein
og skógarins dögg er svo skínandi hrein
og skrafandi fuglar á sérhverri grein.
Flutt á heimsókn Blönduósinga 2008.
Kveðja.
Ykkur gangi allt í hag
um æfistundir blíðar.
Þökkum komu þessa í dag
þiggjum aðra síðar.
------------
Suður á bala sóley grær.
Sindrar morgunroði.
Leikur um vanga blíður blær.
Blikar silfurdöggin skær.
Flýgur um loftið fuglinn kær
hinn frjálsi sumarboði.
Sumarkvöld í sveitinni.
Kvöldmjaltir eru að koma
og kýrnar vantar í fjós,
á krakkana er kallað
komið þið nú í ljós.
Mamma með klút á kolli
kemur út á hlað.
Sækið í hvelli kýrnar
og komið þið ykkur af stað.
Krakkarnir keyrin sín finna
og hvatlega hendast á sprett.
Þetta er sko þessi vinna
sem þeim er fyrirsett.
Kettlingur krökkunum fylgir
kátur með stýrið sitt grátt,
honum er allt til yndis
ungviðið leikur sér dátt.
Maríuerla á hlaðinu hoppar
hefur í nefinu strá.
Kálfur í varpanum hoppar
og kindin með lömbin sín smá.
Snati með þó nokkru þjósti
þýtur og rekur þau frá,
hann talsvert er húsbóndahollur
„hér á að fara að slá"
Virðuleg kusan kemur
og kjagar í fjósið inn,
það vefst ekki fyrir frúnni
að finna básinn sinn.
Lóa um holtið hleypur
hrædd og segir bí.
Smalarnir kátir koma
og kíkja hreiðrið í.
Litli bróðir bröltir
berfættur út á hlað
kallar„ hvar er hún mamma
krakkar vitið þið það"
„Hún er að hreyta hana Huppu
handa þér vinurinn
vertu nú góður og gegninn
og gakktu með okkur inn.
Hann verður þetta að þola,
þó það sé óréttlátt.
En brátt hans mamma byrtist
og barnshjartað verður sátt.
Almættið yfir vakir
allt að lokum er hljótt.
Sólin við hafsbrún syndrar
og senn er komin nótt.
Haust.
Það haustar og húmið tekur völdin,
þau hanga niður gráu skýjatjöldin.
Fugl í kjarri kvakar ekki lengur,
kannske hefur brostið hörpustrengur.
Svarti krummi krunkar æði gramur,
kannske finnst þér einhver miskunnsamur
sem hefur efni, á að seðja hans hungur.
Oft er gömlum hrafni vetur þungur.
Í klakabönd er hvíti fossinn bundinn,
kliðar ei lengur áin, föl er grundin.
Við fjallavatnið finnst ei nokkur svanur,
floginn er hann eins og hann er vanur.
Í ætisleit krafsar einstæð hungruð rjúpa.
Andvana blómin höfði sínu drjúpa.
Blævangur hvítur breiðist yfir dalinn.
Býsna kaldur er hann norðansvalinn.
Það er stórkostlegt við ströndina að ganga,
er stormurinn þar hamast daga langa.
Í briminu er býsna mikill kraftur.
Bárurnar rísa hátt en falla aftur.
Öldur í strollu æða þrjár að landi,
ólögin skella á dökkum fjörusandi.
Þá kyrrir sjó og kannske er hægt að lenda,
en knerringum þarf þá skjótt í það að venda.
Gott eigum við sem eigum hlýju húsin,
en í holu sinnu dvelur litla músin.
Af hyggindum hún hefur safnað forða,
svo hjá henni er oftast nóg að borða.
Hugsaðu þér svo vorið bjarta og blíða,
er burtu rekur sorg og allan kvíða.
Við verðum aftur ung og hress í anda
og allan leysum dagsins stærsta vanda.
Það breytist allt er blærinn fer að hlýna,
og blómin skarta glöð við fætur þína,
og ástarljóð sín litlir fuglar kvaka.
Þig langar alla nóttina að vaka.
Á svona dögum síst er hægt að kvarta,
er sumarið nær inn að þínu hjarta.
Gjafir þínar Guð minn vil ég þakka,
og gef ég megi enn til vorsins hlakka.
Aðventuljóð.
Ó, Guð vor, faðir, gæt þú mín
er geng ég lífsins spor.
Og öllum sem að eru í neyð
þeim auk þú kjark og þor.
Og láttu skína ljósið þitt
og lýstu dimman geim,
svo ráðvillt börn sem reika um
þau rati til þín heim.
Við lofum þína gæsku Guð
sem gefur okkur líf,
og alla fegurð okkar lands,
þú ert þess vernd og hlíf.
Og þér sendum þakkarbæn
þú ert vort lífsins skjól,
og biðjum heitt með bros á vör.
Og bráðum koma jól.
--------
Ef hjá mér er dapur hugurinn
og heldur þungt er sporið.
Fer ég og beisla fákinn minn
og fæ mér sprett út í vorið.
Áfram rölti ævispor
alltaf styttist leiðin.
En mest er um vert
að missa ei þor
þá mætir Loka heiðin.
Vor.
Mér finnst eins og fjallið brosi
er fuglarnir koma að sunnan,
og ég verð svo létt í lundu
við svo ljúfar raddir og kunnar.
Hjartað hoppar í barmi
er hlíðarnar taka að gróa
og hvað er á við þann unað
er þú fyrst heyrir í spóa.
Æðarfugl úar" við klappir
eitthvað er þar á seiði.
Allstaðar ástin blómstrar
við útsker og lengst fram á heiði.
Lífið á margs konar myndir
og marga drauma það elur.
Nú ættum við vinur að vaka
þessa vornótt meðan hún dvelur.
Öndin.
Öndin í sefinu syndir
það er sólblik á hverju strái.
Og ungarnir yndislegu
eru svo mjúkir og smáir.
Þeir oft koma í einni strollu
ákaft fæturnir tifa.
Mitt hjarta af fögnuði fyllist.
Fjarska er gaman að lifa.
----------
Brekkan mín heima
er böðuð í sólskini og vori.
Blágresið angar og skartar í
sérhveju spori.
Fuglarnir mínir sem flugu í
burtu svo hraðir.
Fylla nú runnana
hamingjusamir og glaðir.
Ég ligg við lækinn heima
og læt mig dreyma.
Æsku sem löngu er liðin
ég ljúfan elska niðinn.
Minningin milt hjá mér dvelur.
Ég man allt hið stóra og smáa.
En engin Tár mín telur
þau týnast í strauminn bláa.
Sorg.
Tárin falla kusu á kinn
kann hún engu sinna,
er að kalla á kálfinn sinn
hvergi er hann að finna.
Kossinn.
Man ég hversu hann var heitur,
þinn hjartslátt fann.
Vonir mínar voru í loga,
öll veröld brann.
En að morgni engin minnstu sáust merki um hann.
Vorvísa.
Það er sólblik í sál
nú fær söngfuglinn mál,
og seiðir fram glaðara skín.
Og hin fann krýndu fjöll
kasta foldinum öll.
Máski finnur þú aftur þinn vin.
Haust.
Fölt er blóm er fann ég hér
fugl á braut er syngur.
Kafaldsbylur kominn er
kaldir mínir fingur.
---------
Það er vor í lofti
og vindur hlýr
vaknar allt af dvala.
Undra kraftur í öllu býr.
Ástfangnir fuglarnir hjala.
Blómum skreytist bæli og grund.
Börnin lífsglöð hoppa
Lömbin smá með létta lund
lambagrasið hroppa.
--------
Varnarlaust laufið
vindurinn hrekur
það velkist um jörð.
Með kuldahroll hestarnir
híma og krafsa í helferðinn svörð.
Brinið við ströndina
byltist og sogar
með blejandi naust.
Það vekur í brjóstinu
óhug og angist,
hið ískalda haust.
|
|
|
| Nafn |
Heimili |
Fædd |
Látin |
Ljóð |
Ljóðabók |
Um skáldið |
| Sigurbjörg M. Guðmannsdóttir |
Hvammstanga |
11.02.1937 |
|
Bragur.
Jólahlaðborð Sjúkrahússins á Þinghúsi 2004
( Lag á hveitibrauðsdögunum kát varstu þá )
Sjúkrahús-liðirnir gera það gott
gegnum öll prófin, já nú er það flott.
Streyma til starfa með styrk sinn og þor.
Strax nú í vetur, og fleiri í vor.
A-ha a-ha a-ha a-ha.
Sjúkrahús-liðirnir gera það gott
gegnum öll prófin, já nú er það flott.
Þvottahús-konur að þvílíkum móð
þvo allt og strauja í árdagsins glóð.
Um framtíð svo spáir hún Rósa í spil
og stjarnanna merkingu gerir vel skil.
A-ha a-ha a-ha a-ha.
Um framtíð svo spáir hún Rósa í spil
og stjarnanna merkingu gerir vel skil.
Hún Alla í geymslunum gjarnan tók til,
bækurnar flokkar og gerir vel skil.
Árla hún mætti til vinnu hvern dag,
vildi hér stofnunar, sem bestan hag.
A-ha a-ha a-ha a-ha.
Árla hún mætti til vinnu hvern dag,
vildi hér stofnunar, sem bestan hag.
Nú púttum við tauinu Perlunnar til,
pakana fyllum og gerum rétt skil.
Sævar svo ekur með fleytifull kör,
fram og til baka, með handtökin snör.
A-ha a-ha a-ha a-ha.
Sævar svo ekur með fleytifull kör,
fram og til baka, með handtökin snör.
Framkvæmdastjórinn er framabraut á,
fyrirmannlegur er maðurinn sá.
Vasklega sækir hann viskunna orð,
veturinn allann, á Háskólans borð.
A-ha a-ha a-ha a-ha.
Vasklega sækir hann viskunna orð,
veturinn allann, á Háskólans borð.
Frá Noregi komu þeir Kristín og Geir,
kveður við héraði „ Velkomin heim "
Að hjúkra og lækna vorn landsbyggða líð,
ljómandi verður það skemmtileg tíð.
A-ha a-ha a-ha a-ha.
Að hjúkra og lækna vorn landsbyggða líð,
ljómandi verður það skemmtileg tíð.
Heilbrigðis-fræðin við Háskólans borð,
hugprúð hún Rúna, þar nemur hvert orð.
En Ágúst einn situr, er sigurviss þó
og segist nú vilja fá, Pú-húnga-pró.
Kerstín hún byggir sér bæ upp í sveit,
býst við að sýsla með búfé á beit.
En Sibba á Búrfelli lenti í því
að hesturtinn sparkaði konuna í.
Helga og Dóra, um háloftin blá,
héldu til Kína og sögðu, Ní-fáá,
matast með prjónunum, hrísgrjónin long,
ætli þær séu í Fa-ha-lún gong.
A-ha a-ha a-ha a-ha.
Matast með prjónunum, hrísgrjónin long,
ætli þær séu í Fa-ha-lún gong.
Í Ánastaðaselið. (Lag: sjúddi-rari rei.)
Í Ánastaðaselið fórum saman-saman,
og asskoti fannst okkur vera gaman-gaman,
að ganga svona sprengmóð upp á hjallann- hjallann,
og búast við að hitta hana sjúddi -rarí -rei,
sjúddi -rari -ra, hitta hana Ástu Þórhalls þar.
Hann Auðunn gekk á undan stórum skrefum - skrefum
með stafnum sínum merki okkur gefur - gefur,
að koma lengra,- halda áfram, -ofar - ofar,
ætli að við séum nú á, sjúddi -rari -rei,
sjúddi -rari -ra, séum nú á alveg réttum stað.
Við bæinn blakti fáninn þar að húni - húni,
og býsna var nú feginn skarinn lúni - lúni,
að gæða sér á allra handa krásum - krásum
sem Ásta gaf, og öll við urðum, sjúddi -rari -rei,
sjúddi -rari -ra, öll við urðum bæði södd og kát.
Til vistmanna og starfsfólks
Heilbrigðisstofnarinnar á Hvamstanga. 28. maí 2006.
Nú kveð ég ykkur vinir, og kæran vinnustað,
því komið er að starf lokum mínum.
Ég átt hef hér svo yndælan og góðan ævidag,
því allir vildu gleðja mig mað brosi og bænum sínum.
Nú bið ég Guð á himnum, að blessa þennan stað,
hann beri alla íbúana hér á örmum sínum.
Bennýjarskóla-samkoma á H. V. T.
15. júní 1996 á Strandgötu 10.
(lag verst af öllu er í heimi einn að búa í Reykjavík)
Hóllý, Pella, Hanna, Sigga,
hjartanlega velkomnar,
Helga, Inga, Maddý, Maja,
mér til stórrar skemmtunar.
Sigrúnu, Björgu, Rósu Birnu
blessun fylgi alla stund,
Benný hljóti bjarta framtíð.
Bergjum glaðar þennann fund.
All-langt er nú orðið síðan
að við suðum saman graut,
Kartöflusúpu, kanelsnúða,
kenndi Benný þessa þraut.
Svikinn héra í sósu á fati,
súkkulaðikökurnar
makkarónu-mildur réttur
mjög er bætir kverkarnar.
Meyjarnar fóru í myndatöku
mark var sett til Blönduóss,
brunuðum í boddíbílnum,
bílstjórinn var Emil Jóns.
Konni frændi í kaffidrykkju
konunum öllum bauð til sín,
allslags brauð með ofaná leggi,
aldeilis var veislan fín.
Gústi Bergmann kenndi að dansa
kvennaskólapíunum,
gekk þar allt með elegansa,
æft var stíft í tímunum.
Veisluboð við vildum halda,
velja skólasveina helst,
var nú meyjum vel til sjansa,
vel það gekk að öllum telst.
Setið við að sauma og hekla,
sitthvað gerði meyja fríð,
meðan Benný lykkjur lagar
er lesin "Anna í Gænuhlíð."
Á fimmta tug ára eru síðan,
og ýmislegt er gleymt og máð.
Almættið mildi okkar líðan
allra hér í lengd og bráð.
Samið í tilefni af samkomu 15. júní 1996.
Kvennaskóla Bennýjar Sigurðardóttir, eða unglingaskóla
Hvammstanga sem var starfræktur í Þinghúsinu á
Hvammstanga 1952-1953. Matreiðslan var kennd í
„piparsveinahöllinni" (sem var svo nefnd þá) húsi
Sigurðar Eiríks. og Ingibjargar Páls. Steinum.
Strandgötu 6 Hvt.
Konur.
Konur góðar komið þið
í kvenfélögin okkar,
mörgu góðu við leggjum lið
en leikum okkur við og við,
margskonar námskeið laðar þar og lokkar.
|
|
|
|
|
|
|
|